Haberleşme tekniklerinin tarihini incelersek eski dönemlerde duman kullanarak yada atlı ulakları kullanarak uzak mesafelerle iletişim kurmaya çalışan insanoğlu günümüzde bu işi artık cep telefonları veya internet üzerinden yapıyor. Yazılı olarak bir bilgiyi iletmenin en hızlı yollarından biride e-Mail teknolojilerini kullanmak. Özellikle kurumsal bir çok firmada her türlü bilginin paylaşılabileceği ve yazışmanın gerçekleştirilebileceği en pratik ortam e-mail ortamıdır.
Bir çok firmanın e-mail hizmeti veren sunucular pazarında çeşitli ürünleri bulunmakta Microsoft firmasını e-mail sunucu çözümü olan Ms Exchange 2003 server?ı nasıl kuracağız. İlk düşünmemiz gereken şey kurulumdan önce gerekli olan minimum donanım ihtiyaçları, sürümleri ve bu ürünün fiyatı ile lisanslama şartları.
İlk Aşama : Hangi Sürüm ?
İlk olarak sürümlerini tanıyalım ve hangisini kullanacağız buna karar verelim.
· Exchange Server 2003 Enterprise Edition
· Exchange Server 2003 Standart Edition
İki sürüm arasındaki en önemli farklar şunlar.
1. Standart sürümde Posta?ların tutulduğu database?lerin boyutu maximum 16 GB olması Enterprise sürümde böyle bir sınır yok.
2. Enterprise sürümde Clustering denilen bir teknolojide destekleniyor. Standart sürümde bu yok.
3. Enterprise sürümde her server başına birden fazla mail database desteği geliyor.
Tabiî ki hangi sürüm diye karar vermeden önce lisanslama fiyatlarını da inceleyelim. Ürünün Amerika fiyatları şöyledir.
· Standart sürüm 699$ + CAL kullanıcı başına 69 $
· EnterPrise sürüm 3999$ + CAL kullanıcı başına 69 $
Ek özellikler ve fiyatlar göz önüne alınarak kişinin firması için doğru sürümü seçmesi gerekir.
Peki gerekli olan Donanım desteği nedir.? Microsoft firmasının tavsiye ettiği donanım özellikler aşağıdadır.
Bizim tavsiyemiz ise yüksek performans ile çalışmak istiyorsanız P4 işlemcili 1 Gb ram?li bir makine tercih edin.
2. Aşama kurulum öncesi hazırlık.
Peki sürümü seçtik Parasını ödedik ve lisansladık. Bunun için iyi bir Server makinede satın aldınız. Bu makine üzerinde de
Windows 2003 Server işletim sisteminizi kurdunuz. Peki yapılması gerekenler neler?
1. Exchange Server?ın kurulabilmesi için ortamda mutlaka bir Domain yapısı bulunmalı önceden
Domain yapınızı kurun ve Exchange kuracağınız Server?ı domain?e üye yapın.
2. Server makinenizde mutlaka Static IP adresi ve DNS bilgilerini doğru tanımlayın.
3. Server işletim sisteminizde gerekli olan tüm yeni Service Pack ve Update?leri yükleyin.
4. Exchange 2003 CD?nizi taktığınızda otomatik olarak aşağıdaki ekran karşınıza çıkacaktır.
5. ?Exchange Deployment Tools? seçeneğine basın.
6. Karşınıza çıkan ekranda ?Deploy the first Exchange 2003 server? seçeneğini seçin.
7. Olarak yapmanız gereken çıkan ekranda ?New Exchange 2003 Installation? seçeneğini seçmek.
8. Kuruluma başlamadan önce karşımıza çıkacak olan son ekranda Exchange kurarken gerekli
olan ve yapılması gereken şeylerin listesi ile karşılaşacaksınız.
9. Yukarıdaki ekranda aslında kurulum için gerekli olan bir çok ipucu bulunmakta. Exchange kurmak için
gerekli olan bazı servisleri bu aşamada kurmamız gerekmekte. ?Control Panel ?den --- Add or Remove
Programs?tan --- Add Remove Windows Components? altından --- Application Server seçeneğinden ----
Internet Information Services tıkını atın ayrıca NNTP , SMTP, WWW gibi servislerin yüklü olduğundan
emin olun. Exchange Server?ın ihtiyaç duyduğu bazı protocol ve servisler:
NNTP : Network News Transfer Protocol
SMTP : Simple Mail Transfer Protocol
POP3 : Post Office Protocol v.3
IMAP4: Internet Message Access Protocol v4
IIS : Internet Information Services ( WWW ,ASP.Net)
10. Windows 2003 Server CD?sinde bulunan Support Toollarını yüklediğinizde karşınıza çıkan iki adet komut
?NETDiag ve DCDiag? toollarını kullanmamız tavsiye edilmekte bu iki tool Active Directory Domain bağlantımız
İle network bağlantımızı test eden 2 tooldur. Ancak kesin olarak kullanmanız gerekmemektedir. Bu iki komutla ilgili
kullanım detaylarına şu linklerden ulaşın.
NetDiag : http://support.microsoft.com/default.aspx?scid=kb;en-us;321708
DCDiag : http://www.microsoft.com/windows2000/techinfo/reskit/tools/new/dcdiag-o.asp
3. Aşama Active Directory Schema Update
1. Exchange kurulumu için çok ciddi bir aşamaya geldik. Domain kurduğunuzda oluşan domain objeleri
ve ayarları ile ilgili önemli bilgilerin tutulduğu Active Directory Schema ?sını update edip değiştiren bir komut
çalıştıracağız. Bu komut Active Directory üzerinde Exchange kurulumu için gerekli olan bir çok bilgiye Schema?ya
ekleyecektir. Active Directory Schema ile ilgili detaylı bilgiyi aşağıdaki linkten edinin.
Active Directory Schema : http://support.microsoft.com/default.aspx?scid=kb;en-us;326310
2. Bu aşamada Schema güncellemesi için ?Run ForestPrep Now? seçeneğini seçin. Bu işlem tamamlandığında ?Run Domain
Prep Now ? işlemini çalıştıracağız . Aşağıdaki ekran ile karşılaşacaksınız.
Active Directory Forest ve Domain yapıları :
http://www.microsoft.com/resources/documentation/WindowsServ/2003/all/deployguide/en-us/dssbc_logi_overview.asp
3. Yukarıdaki ekranda ?NEXT? tıklayınız.
4. Karşımıza çıkan ekranda ?Action? yazısının altında kesinlikle ?ForestPrep? yazmalı
aksi durumlarda kurulum için gerekli olan bazı adımları eksik yapmışsınızdır. Eğer ForestPrep
otomatik olarak çıkmıyorsa gerekli adımları bir daha kontrol edin eksikleri tamamlayın ve
kurulumu tekrar başlatın. Bu ekrana geldiğinizde ? NEXT? tıkına basarak devam edin.
5. Yukarıdaki ekranda Exchange sizden kurulum tamamlanınca Exchange üzerinde Full yetkiye
sahip olacak kişinin kullanıcı adını istemektedir. Buraya yazılan domain kullanıcısı artık
?Exchange Full Administrator? haklarına sahip olacaktır.
6 . ForestPrep işlemi sürerken yukarıdaki ekranla karşılaşacağız. Server makinenizin
Performansına göre bu işlem 15 ? 20 dakika arası sürecektir. Tamamlandığında ?Finish?
deyip bir sonraki aşamaya geçebiliriz.
7. DomainPrep işlemi içinde aynı aşamaları izlemeliyiz. Farklı olarak Domain Prep işleminde ek
olarak aşağıdaki ekranla karşılaşacaksınız. Bu ekranda ?Action? altında ? DomainPrep? yazılı gelmeli
ve ?Next??i tıklayıp devam edin.
8. DomainPrep işlemi sırasında Domain üzerinde oluşacak bir güvenlik açığı ile ilgili bir mesaj alacaksınız.
Bu mesaja ?Ok? deyip devam edin. İşlem tamamlandığında Schema update ile ilgili tüm aşamaları tamamlamış
olacağız.
4. Aşama Exchange Server 2003 kurulum:
1. Schema Update işlemlerinden sonra gerekli kurulum işlemlerine ?Run Setup Now? tıkına
basarak başlayalım
2. Kısa bir bilgi ekranı ile karşılaşacağız ?Next? ? e basıp devam edelim.
3. Aşağıdaki ekranda Exchange ile birlikte kurulacak olan ek servislerin listesini görmekteyiz.
?Action? altında ?Typical? ?ı seçersek gerekli olan servisleri otomatik olarak kuracak.
?Action? altında ? Custom? seçersek bazı eklemeler yapabiliriz. Peki nedir bu ekler.
· Microsoft Exchange Messaging and Collabration Services :
Exchange serverın çalışabilmesi için gerekli tüm servisleri içerir mutlaka kurulmalıdır.
· Microsoft Exchange Connector for Lotus Notes ve Microsoft Exchange Connector for Novell GruopWise:
Bu iki connector sadece Lotus Notes ve Novell mail server ürünleri ile Exchange Server arasında
bir iletişim sağlanacaksa gereklidir.
· Microsoft Exchange Calender Connector:
Bu connector Exchange Server, Lotus Notes , OfficeVision/VM gibi ürünler arasında calender özelliğini geliştiriyor.
· Microsoft Exchange System Management Tools:
Exchange Serverı yönetmek için gerekli olan tolları kurar.
· Microsoft Exchange 5.5 Administrator:
Eski sürüm olan 5.5 yönetim ekranları
Biz Typical seçeneğini seçip devam edeceğiz.
4. Alttaki ekranda yeni bir Exchange organizasyonu yaratmamız gerekmektedir.
İkinci seçenek ise eskiden yaratılmış olan bir Exchange organizasyonu var ise kullanılmalıdır.
5. Exchange Organizasyon yapınıza bir isim vermenizi istemektedir.
Şirketinizin ismi kullanabilirsiniz.
6. Lisans şartlarını kabul edip devam edelim.
7. Son olarak kurulacak olan servislerin bir listesi karşımıza çıkmakta olup ?Next? deyip
devam edelim.
8. Kurulumun aşamalarını anlatan bir ekranla Exchange Server 2003 kurulumunu
tamamlamış oluyoruz.
Evet Exchange Serverımızı temel ayarlar ile kurduk ve Exchange hizmet vermeye hazır tek
yapmanız gereken gerekli kullanıcıları yaratıp kullanıcıların Outlook ayarlarını yapmak ve
Exchange Serverınızı Local Area?nızda kullanmak.
Nasılmı ? Bir Sonraki makalede ????
Detaylı Bilgi için ?.
http://support.microsoft.com/default.aspx?scid=fh;en-us;exch2003
http://www.microsoft.com/technet/prodtechnol/exchange/default.mspx