İnternetin var olduğu ilk zamanlardan beri kullanımda olan news serverlar, temel amaçları kişilerin post ederek gönderdikleri mesajları diğer kişilere, grup üyelerine iletmeleri ve bugün haberleşmenin ötesinde file sharing gibi hizmetlere bile katkıda bulunmalarıdır.
Organizasyonel yapılarda ise kullanımı hemen hemen hiç bulunmayan, fakat efektif kullanımı ile büyük ölçüde zaman ve kapasite tasarrufu sağlayan News Server?lar tıpkı mail serverlar gibi ortak bir iletişim protokolüne ev sahipliği yapabilirler.
Şöyle düşünecek olursak, günlük haberleşmelerde kullandığımız Microsoft Outlook, Outlook Express veya diğer mesaj istemci programları ile kişiler email yoluyla haberleşmekte ve gün içerisinde yığılan maillerin belli bir süre sonra dev boyutlarda Inbox?lar ve sent items?lar haline dönüşmesi, dolayısıyla temizlenmesi bir kâbus haline gelen ve sunucularımızın disk alanlarını tüketen bir durum halinde ortaya çıkması kaçınılmazdır.
Peki, kullanıcıların Outlook?ları üzerinde ayrı bir hesap daha bulunsa ve bu hesap ortak tartışma ve haberleşme alanı olarak kullanacağımız bir veya birkaç tane haber grubuna üye edilse hiç de fena olmayacaktır. Böylece Departman içi, şirket içi veya şirketler arası haberleşmelerde, duyurularda bu haber gruplarının etkin kullanımı ile mailbox?lar üzerindeki yük biraz da olsa kalkacaktır ve mail niteliği olmayan küçük çaplı iletişimler de bu kanaldan sağlanabilecektir.
Şirketimizde var olan Exchange sunucumuz ile bu yapılandırmayı çok basit bir şekilde oluşturabiliriz. İsteğimize bağlı olarak sadece lokal şirket içerisinde haberleşme amaçlı veya dünya üzerinde bulunan popüler news server?lara exchange?imizi gateway olarak yapılandırabiliriz.
Şirket içi bir news server kurulumundan önce, Exchange 2003?ün çalışıyor olduğunu varsayarak;
İlk olarak yapmamız gereken NNTP ( Network News Transport Protocol ) servisinin automatic duruma getirilerek start edilmesidir. NNTP servisi, 119 ve 563(Secure) portlarını kullanmaktadır. Şayet Exchange sunucumuz herhangi bir karşı network?de bulunuyor ise ( ör: screened subnet, DMZ ) bu durumda ilgili portların geçişine izin verecek şekilde firewall veya NAT yapımızda gerekli konfigürasyonu yapmalıyız.
Exchange sunucumuzda Protokoller bölümünde NNTP Servisinin start edilmiş olduğunu kontrol ederek, NNTP Server?ın temel konfigürasyonuna değinip hangi servisin ne işe yaradığını gözden geçiriyoruz.
Newsgroups başlığı altında; mevcut olan ve bizim yaratacağımız konu başlıklarına istinaden çeşitli haber grupları yer alacaktır.
Feeds bölümünde ise; bizim Haber sunucumuzun hangi diğer haber sunucularından alacağı mesajları bize ileteceği veya bizdeki haber gruplarını hangi sunuculara forward edeceğine ilişkin ayarlar mevcut. Burada bilinmesi gereken bir husus vardır ki, FEEDS bölümünde Push/Pull (itme-Cekme) yapacağımız harici mail serverlar?ın bize gerekli izni verip vermeyeceği ve ayrıca bize izin veren sunuculardan alacağımız mesaj kümelerini lokal sistemimizde yayınlarken sunucumuzun üzerine binecek olan yük ve biriken binlerce mesajın kimlere ne amaçla dağıtılacağıdır. Çünkü internette popüler olan onlarca News Server bulunmaktadır. Hepsinin üzerinde çok sayıda grup ve binlerce mesaj bulunmaktadır. Bunun sistemimize getireceği yükü düşünmemiz gerekir.
Bizim amacımız ise lokal sistemimizde iç haberleşmede mail topolojisine yardımcı olabilecek bir sistemi yapılandırmak olacağından dolayı, herhangi bir FEED mekanizmasına ilişkin konfigürasyon yapmadık.
Expiration Policies; yayınlanacak olan mesajların süre aşımındaki durumu ve sürenin ne zaman sona ereceğine ilişkin kuralların belirlenmesi bölümüdür.
Virtual Directories ise; Mesajların saklanacağı lokasyon. Elbette çok fazla sayıda mesajın birikmesi durumunu önceden düşünerek kapasitesi yeterli olan bir Folder, disk veya Exchange?in bize sağladığı Public Folder yapısını kullanarak news hizmetimiz için bir public folder belirtmemiz gerekecektir.
Server Properties?e göz attığımızda, Settings TAB?ında Client?ların yapacakları maksimum post (gönderme) büyüklükleri, toplam bağlantı boyutu, farklı sunuculardan gelecek olan post limitleri gibi ayarlar mevcuttur. Sunucumuzun gücüne ve oluşturduğumuz politikaya göre bu ayarları istenilen limitlerde verebiliriz.
Sunucunun fiili yapılandırmasına geçecek olursak, Şirketimizin haber mesajlarının döneceği ana grupları belirlemek üzere yeni bir newsgroup yaratıyoruz. ( bundan önce var olan default newsgruplarını da silebiliriz.)
Örnek olarak bir şirkette bulunabilecek haberleşme katmanları (division) ; Genel, Marketing, IT-Feedback, Yonetim, Önemli-Mesajlar şeklinde bölümlere ayrılabilir. Bu bölümlerin içerdiği konulara ait mesajlar da burada saklanacaktır ve kullanıcılara bu başlıklar altından yayınlanacaktır.
New Newsgroup Sihirbazı ile ilk haber grubumuzu oluşturuyoruz. Ve buna yayınlamada kullanılacak olan ismini veriyoruz.
Tanımlama bilgilerini girerek oluşturma işlemini tamamlıyoruz.
Oluşturduğumuz bu haber grubunun özelliklerine girerek isteğimize bağlı olarak grubun moderator?ını tanımlayabiliriz veya haber grubundaki mesajların spesifik amaçlar için kullanılması durumunda ReadOnly özelliği verebiliriz.
Aynı şekilde ihtiyacımız olan ana başlıklar altında diğer Grupları da yaratarak kurulumun bu safhasını tamamlamış oluruz. Özellikle şirket içinde kullanılacak haberleşme konularını her gruba hitap edecek şekilde belirlersek böylece bir düzen içerisinde mesajlarımızı arşivleyebiliriz ve kullanıcıların post ettikleri mesajların yayınlanacağı doğru haber grubunu belirlemiş oluruz. Örneğin, genel içerikli fakat IT ?yi ilgilendiren bir sorunun dile getirileceği veya tartışılacağı bir mesajı ilk oluşturup post ederken bunu IT_Feedback grubuna post etmemiz, mesajın doğru adrese gitmesini sağlayacaktır.
Expiration Policy bölümünde ise her yarattığımız haber grubunun içeriğinde biriken yüzlerce, binlerce mesajın ne zaman ömrünü tamamlayıp silineceği veya arşivlenip arşivlenmeyeceğine ilişkin policy?nin oluşturulmasını sağlarız.
Şekilde Expiration Policy ismini tanımlayarak ilk expiration policy?mizi yaratıyoruz.
Hangi Haber gruplarının bu yarattığımız expiration policy içerisinde yer alacağını tanımlıyoruz. Burada her bir haber grubu için farklı bir expiration policy yaratmamız, özelleştirilebilme anlamında işimize yarayacaktır. Bunun yanı sıra tüm haber gruplarına ait tek bir expiration policy yaratıp, hariç tutulacaklar listesinde belirlediğimiz (önemli) haber gruplarını ise bu listenin dışında bulundurarak o grubun expire olmasını engelleyebiliriz.
Post edilen her bir mesajın post edildikleri andan itibaren kaç saat sonra silineceklerini policy?mizde belirliyoruz.
Daha önceden oluşturduğumuz haber gruplarına ilişkin ayrı ayrı expiration policyleri belirleyerek bunları enable ediyoruz ve şekilde görüldüğü gibi policyler çalışmaya başlıyor.
Son olarak oluşturulan ve post edilecek mesajların nerede saklanacağı hususunda virtual directory?lerin yaratılması veya Exchange?in Public Folder yapısı sayesinde bunların hangi Public folder Tree?de saklanacağının belirlenmesini sağlayacağız.
New Virtual Directory sihirbazı ile yarattığımız ve özellikle her bir haber grubuna ilişkin ayrı ayrı oluşturulan virtual directory?lerin Root Path üzerinde nerede saklanacağının belirlenmesi önemli bir husustur. Çünkü ciddi amaçlarla arşivleme yapmak üzere News Server topolojisini kullanan işletmelerde, mesajların sağlıklı bir şekilde saklanması gerekir. Bunun için RAID mimarisini kullanabiliriz. Veya hâlihazırda Exchange sunucumuz bizim mail sunucumuz olduğu için ve mail database?imizin saklandığı disklerin de yüksek ihtimalle disaster-free özelliği sayesinde bu diskler üzerinde de virtual directory?lerimizi güven içerisinde saklayabiliriz.
Şayet istersek Public Folder yapısını da kullanarak, news Server haber grupları için önceden oluşturduğumuz public folder Tree?si ve bunun altında yarattığımız Public folderları da mesajlarımızın saklanacağı ortam olarak belirleyebiliriz.
Şu noktaya kadar, temel bir News Server yapılandırmasını tamamlamış bulunuyoruz. News Server?lar özellikle internet ortamında popülâsyonun çok yüksek olduğu kitlelere hitap ettiği için, ayrıca her bir news server?ın üzerinde onbinlerce mesaj bulunduğu için ve bu mesajları exchange sunucumuz üzerinden iç networkumuzdaki kullanıcılarımıza ulaştırma isteği durumunda FEEDS mekanizmasının çalıştırılması gerektiğinden dolayı bu makalede FEEDS mekanizmasının nasıl çalıştığı anlatılmamıştır.
Kurulumun Client tarafında ise Outlook Express ?in News Server Client olarak yapılandırılması ve örnek bir mesajlaşma döngüsüne kısaca değinilecektir. Bilinmesi gereken bir husus, Outlook 2003?ün News Client desteğinin olmamasıdır. Bunun için ilave edeceğimiz bir plug-in ile bu özelliği aktive edebiliriz.
Outlook Express?de Yeni hesap yaratma bölümünden NEWS seçeneğini kullanacağız.
Daha önceden DNS sunucumuzda oluşturduğumuz ?news? adlı bir A record?u sayesinde news.domain.com şeklinde haber sunucumuzu client?a tanımlayacağız. Windows Accounting yapısını kullanacağından dolayı ?My Server Requires me to log on? seçeneğini de aktif etmemiz gerekecektir.
Account?umuzu oluşturduktan sonra herhangi bir Haber grubuna üyeliğimiz (subscription) ilk etapta bulunmadığı için bize mevcut olan haber grupları listeleyecektir. Daha sonra biz yetkimiz bulunan haber grubuna üyeliği gerçekleştirip mesaj sistemini kullanmaya başlayabiliriz.
Exchange sunucumuzda oluşturduğumuz haber grupları Outlook Express Client?ımızda listelemektedir. Ve subscribe yöntemiyle üye olduğumuz gruplar birer folder şeklinde görüntülenecektir.
Daha sonra üyeliğimizi aktif ettiğimiz haber gruplarını, her grubun konu içeriğine uygun şekilde mesajlaşmak için kullanabiliriz.
Outlook Express?de olduğu gibi, Exchange?in Outlook Web Access ?inde Public Folders altında Sunucuda yaratılmış olan haber gruplarında üyelik hakkımız bulunanları görebilir ve burada kullanabiliriz.
Sonuç olarak, dışarıdan bakıldığında email yapısı var iken pek ihtiyaç hissedilmeyecek gibi görünen News Server hizmetleri, kurumsallaşmış ve iş süreçlerini dâhili mesajlaşma üzerinden yürüten şirketlerde oldukça faydalı olacaktır. Özellikle mailbox?larında büyük sayıda emaile sahip kullanıcılar en azından günlük basit haberleşmelerde email?e ikame olabilecek bir arabirim kullanmış olacaklardır.