Hızla gelişen teknoloji ve
internet kullanımı, güzel gelişmelerin yanı sıra bazı sorunları da
beraberinde getirmektedir. Bu doğrultuda Microsoft, Vista sürümü
içerisine entegre ettiği bir içerik kontrolü sayesinde, tüm aile
bireylerinin özellikle de çocukların bilgisayar ve internet ortamında
erişebilecekleri içeriği kontrol altına almayı imkanlı kılmıştır. Biz
de yazımızda Vista içerisinde ?Parental Control? olarak bilinen bu
içerik denetimini inceleyeceğiz.
Unutulmaması gereken en önemli nokta Parental Control
özelliğinin yalnızca Lokal bilgisayarlarda bulunmasıdır. Bir başka
deyişle domain içerisinde bulunan bilgisayarlarda bu özellik
kullanılmamaktadır.
Şimdi siz de kendi evinizde bilgisayarınızı kendinize göre
ayarlayabilir, çocuklarınızın bilgisayar ve internet üzerinde sizin
kontrolünüz altında olmasını sağlayabilirsiniz. Windows Vista?nın bu
özelliği sayesinde ailenin bütün bireyleri için ayrı ayrı ayarlamalar
ve şablonlar tanımlayabilir esnekliği ve kullanılabilirliği
arttırabilirsiniz.
Şimdi Vista sayesinde çocuğunuz için nasıl bir ayarlama yapacaksınız adım adım görelim.
Öncelikle Control Panel içerisinden ?Parental Control? seçeneğiyle devam ediyoruz.
Not: Unutulmaması gerekir ki administrator hesapları için Parental Control kullanarak bir kısıtlama gerçekleştiremezsiniz.
Öncelikle çocuğumuz için
bir kullanıcı hesabı yaratıyoruz (Standard kullanıcı hesabı). Ben
örneğimde ?İdil? isimli bir kullanıcı yaratıyorum.
Bu gördüğümüz ekran sayesinde bütün ?Parental Control? ayarlarımı
yapabiliyorum. Göreceğimiz üzere Parental Control 4 temel kısıtlandırma
ve güvenlik seçeneği sunuyor. Bunlar;
- Windows Vista Web Filter: İstediğiniz Web sayfalarının görüntülenmesini ya da engellenmesini sağlayabilirsiniz.
- Time Limits: Belirleyeceğimiz zaman dilimlerinde
çocuğunuzun bilgisayarı kullanmasına ya da kullanmamasına karar
verebilirisiniz. Bu sayede belirtilen saatler dışında kalan (ör: akşam
21:00?dan sabah 09:00?a kadar) saatlerde çocuğunuz kesinlikle
bilgisayara oturum açamayacaktır.
- Games: Oyun piyasasının giderek geliştiği
günümüzde bazı oyunların şiddet unsurlarına sıkça yer verdiğini
biliyoruz. Bu sebeple çocuğunuzun oynamasına izin verdiğiniz oyunları
belirtebilirsiniz. ?Game Ratings? sayesinde oyunların hangi yaş
gruplarındaki çocuklar için uygun olduğunu görebilir ve oyunları
tanımasanız bile karar verebilirsiniz.
- Allow and Block Specific Programs: Vista sayesinde
bilgisayarınızda bulunan yazılımlardan çocuklarınızın kullanmasını
istemediklerinizi engelleme şansına sahipsiniz. Evet şimdi bu
ayarlamalarımızı ayrıntılarıyla görelim?
Zaman
kısıtlandırmanızı ?Time Restriction? bölümünden yapabilir dilediğiniz
zaman dilimini belirtebilirsiniz. Benim örneğimde İdil, akşam 7?den
sabah 9?a kadar bilgisayarı kullanamayacaktır.
Yasaklanan saatler içerisinde bilgisayara oturum açmaya çalışan ?İdil? yukarıdaki hata ekranı ile karşılaşacaktır.
Bu kısımdan da çocuğumuzun oyun ayarlamalarını yapabileceğiz.
?Game Rating? sayesinde yaş gruplarına göre uygun olan seçenekleri bulabilirsiniz.
Örneğimizde de göreceğiniz üzere İdil?in oynayacağı ya da oynamasının yasaklanacağı spesifik oyunları belirtebiliyoruz.
?Application
Restriction? bölümünden de İdil?in bilgisayar içerisinde
kullanabileceği programları belirleyebiliyoruz. Bu sayede belirttiğimiz
programlar dışında kalan programlar kesinlikle çalıştırılamayacaktır.
Yukarıdaki liste sayesinde İdil?in kullanacağı programlar listelenmiştir. Listedeki diğer programlar ise kısıtlanacaktır.
Kısıtlanmış olan bir
programın İdil tarafından çalıştırılması durumunda yukarıdaki hata
mesajı belirecektir ve program çalışmayacaktır.
Belki de günümüzde en yararlı olacak seçenek olan ?Web
Restrictions? bölümüne geldi sıra. Bu bölümümüzde çocuğumuz için web
sitelerinin kullanılabilirliğini ayarlayabilirsiniz. Bütün web
sitelerini serbest bırakabileceğiniz gibi yalnızca belirttiğiniz web
sitelerinin çalışmasını diğerlerinin ise bloke edilmesini
sağlayabilirsiniz. High, Medium, None, Custom gibi 4 seçeneği bulunan
kısıtlama seviyeleriyle istediğiniz ölçüde kısıtlandırmaya
gidebilirsiniz. Şiddet, korku, uyuşturucu vb. gibi unsurların
tanımlanmış olduğu bu seviyeler içerisinde kısıtlandırmaya
gideceklerinizi seçebilirsiniz. Ayrıca ?Block file downloads?
seçeneğiyle bilgisayara internet üzerinden dosya indirilmesini de
engelleyebilirsiniz.
?Allow Block Pages?
listesiyle beraber izin verilecek ve yasaklanacak web sitelerini
kendiniz tanımlayarak güvenliğinizi oluşturabilirsiniz.
Çocuğumuz yasaklanmış bir web sitesine girmeye çalıştığında
Internet Explorer 7, yukarıdaki hata mesajını verecektir ve web
sitesinin açılması engellenecektir. Sayfa içerisinde bulunan ?Ask
Administrator for Perrmission? sayesinde eğer yönetici kriterlerini
karşılayabilirseniz web sitesinin açılmasını sağlayabilirsiniz. Bu,
yalnızca yönetici olarak özel durumlarda o sitenin açılmasını sağlamak
amacıyla kullanılmalıdır.
Aynı şekilde eğer İdil internet üzerinden herhangi bir dosyayı indirmeye kalktığında yukarıdaki hata mesajı ile karşılaşacaktır.
Son
olarak bütün bu kısıtlamaları ve aktivitelerin sonuçlarını
görebileceğimiz bir rapor işimize oldukça yarayacaktır. Vista bunu da
sağlayarak yapmış olduğumuz ayarlamalar doğrultusunda çocuğumuzun
oynadığı oyunları, gezdiği siteleri, çalıştırdığı programları bize bir
rapor halinde sunabilmektedir.
Raporun
hazırlanma sıklığını da yine bir opsiyonla sağlayabilirsiniz. Günlük
veya haftalık olarak rapor alma imkanımız bulunmaktadır.
Son zamanlarda internetin hızla yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya
çıkabilecek olası sorunların, yeni Windows Vista ile yüksek düzeyde
kontrol altına alınabiliyor olması, Microsoft?un önümüzdeki yıllarda
güvenlik stratejisine verdiği önemi ortaya koymaktadır. Parental
Control mekanizması da bu stratejilerden biri olarak aile bireylerinin
güvenli ve zararsız iletişim kurabilmesi için tasarlanmıştır.
Dostlarım bir makalemizin daha sonuna geldik. Bir sonraki
makalemizde yine Vista?nın farklı ve etkileyici özelliklerinden
bahsedeceğiz.
Teşekkür Ederim?