BilgisayarDersleri.NET

Terminal servisi, ağ istemcilerine terminal emülasyonu sağlayan Windows 2000 bileşenidir. Yani bir ağ istemcisi bir Terminal Server?a erişebilir, bir oturum başlatabilir ve uygulamaları sanki kendi bilgisayarındaymış gibi çalıştırabilir.  Terminal Server terimi Terminal service kurulmuş Win2k Server bilgisayarını ifade eder.

Peki, Terminal servisine niçin ihtiyaç duyarız? Bunun 2 önemli sebebi olabilir. Birincisi, örneğin bir ağ istemciniz var ve eski bir konfigürasyona sahip(eski bir işlemci, eski bir işletim sistemi, düşük RAM vs...) . Ve bu bilgisayarda birtakım uygulamalar çalıştırmak istiyorsunuz (örn Microsoft Word) , ama uygulama ya hiç çalışmıyor ya da çok kötü bir performansta çalışabiliyor. İşte burada güçlü bir Terminal Server devreye giriyor. Terminal  Servisi sayesinde kullanıcılar Terminal Server?a bağlanır ve makinadaki uygulamaları sanki kendi yerel makinasındaymış gibi kullanır ve bütün işlemci ve RAM gücü de, aslında uygulama Terminal Server makinada çalıştığı için, Terminal Server makinada harcanır. Bu özellik yeni birtakım uygulamaları eski bilgisayarlarda (istemcilerde) PC donanım ve yazılım upgrade?ine gerek kalmaksızın kullanmayı sağlar.

İkinci olarak Terminal servisi, ağdaki Terminal Server?ları uzaktan yönetmeyi sağlar. Örneğin, administrator ağa bağlı bir istemci makinada çalışıyor ve o anda Win2k Server makinaya erişip yönetmesi gerekti. İşte Terminal servisi sayesinde kolayca, hiç masanın bile başından kalkmadan bu işi halledebilir. Hele server makinanın başka bir ofiste, şehirde vs... olduğu düşünülürse Terminal servisinin ne büyük bir kolaylık sağladığı görülebilir. 

Terminal Servisinin Kurulumu ve Konfigürasyonu

Terminal Servisi Windows 2k Server?ın kurulumunda default (varsayılan) olarak kurulmaz. Terminal Servisi ya Windows 2k?nın custom (özel) kurulum seçeneğinde ya da kurulumdan sonra Denetim Masası?nda Program Ekle/Kaldır uygulamasını kullanarak kurabiliriz.

Terminal Servisinin kurulumunda ilk olarak bizden 2 moddan birini seçmemiz beklenir:

·        Remote Administration Mode: Bu modda Terminal Server?ın uzaktan yönetimi ve konfigürasyonu yapılır. Fakat uygulamalar çalıştırılamaz.

·        Application Server Mode: Bu modda hem uygulamaları çalıştırabilme hem de Win2k Server makinanın uzaktan yönetim imkanı vardır. 

Microsoft,  Terminal Servisinin, uygulamaların paylaşımı için kullanıldığında,   domain kontrolcüsü makine yerine member-server veya stand-alone server makinada kurulmasını tavsiye eder.

            Terminal Service istemci yazılımının kurulumunu başlatmak için ya oluşturduğumuz disketlerin birincisinde ya da paylaşıma açtığımız klasörde Setup.exe dosyasına çift tıklıyoruz. Ekrana gelen Şekil 6?daki kutuda Continue diyerek devam ediyoruz. Gelen ekranda isim ve organizasyon kısımlarını girip OK ile devam ediyoruz. License Agreement kısmını I Agree diyerek geçiyoruz. Karşımıza gelen Şekil 7?deki ekranda büyük kurulum butonuna basarak kurulumu başlatıyoruz. Disket kurulumunda istendiğinde disketleri takarak kurulumu tamamlıyoruz.

                                                                    Şekil 6

Şekil 7

Terminal Servisi oturumunu tam ekran modda görüntülemek için Ctrl+Alt+Break tuşuna basılır. Window moduna dönmek için tekrar Ctrl+Alt+Break basılır. Terminal Servisi bağlantılarını konfigüre etmek için Terminal Services Client Connection Manager?ı kullanırız. Client Connection Manager, Terminal Servisi bağlantıları için kısayollar yaratmamıza izin verir. Bu işlem şu şekilde gerçekleştirilir. İstemci makinada Start®Programs®Terminal Services Client®Client Connection Manager seçeneğine tıklıyoruz. Karşımıza çıkan Şekil 10?daki Client Connection Manager kutusunda New Connection diyoruz. Client Connection Manager Wizard ekranında Next ile ilerliyoruz.                                                                 Şekil 10

Şekil 11?deki Create a connection ekranında ?Connection Name? alanına bu bağlantıyı tanımlayıcı bir isim ?Server Name or IP address? alanına Terminal Server?ın ismini veya IP adresini giriyoruz.      Şekil 11 Bir ileriki adımda Şekil 12?deki Automatic Logon ekranı karşımıza geliyor. Burada ?Log on automatically with this information? kutucuğuna tıkladığımızda aktif olan ?User name? , ?Password? ve ?Domain? kısımlarını, Terminal Server?a logon olabilme hakkı olan bir kullanıcının bilgileriyle dolduruyoruz. Bu sayede bu kısayolu kullanarak her seferinde bu bilgileri girmeye gerek kalmadan otomatik olarak logon olabiliriz. Bir sonraki ekranda bu bağlantının ekran çözünürlüğünü belirtmemiz isteniyor. Burada ?Full Screen? seçeneğide var. Sonraki  Connection Properties ekranında ?Enable data compression? ve/veya ?Cache bitmaps? seçeneklerini işaretleyebiliriz. Sonraki adımda Starting a Program ekranı karşımıza gelir. Terminal Service default olarak Windows masaüstünde açılır. Burada ?Start the following program? kutucuğunu işaretleyip programın yolunu ve dosya ismini girerek, bağlantının açılışında bu programın çalışmasını sağlayabiliriz. ?Icon and Program Group? ekranında bir değişiklik yapmadan Next ile ilerliyoruz. Sonraki ekranda Finish deyip işimizi tamamlamış oluyoruz.   Şekil 12 Artık Şekil 13?de gördüğümüz gibi Client Connection Manager altında bu kısayolu kullanarak kolayca terminal service bağlantısı yapabiliriz.       Şekil 13 Kısayola çift tıklayarak ya da sağ tuşa basıp Connect diyerek bağlantımızı kurabiliriz. Birden fazla bağlantı için kısayollar oluşturup bunlara Client Connection Manager altında kolayca ulaşabiliriz. Bu kısayolun özelliklerinde birtakım değişiklikler yapmak istersek kısayola sağ tıklayıp Properties ile ulaşabiliriz. Burada kısayolu oluştururkenbizim girdiğimiz tüm bilgileri değiştirebilme imkanımız var. Terminal Servisi Oturumunun Yönetimi  Terminal Servisi oturumlarının yönetimi bize istemcilere yardım edebilme, istemcinin yaptıklarını görebilme, oturumun gözlenebilmesi , kontrol edilebilmesi gibi yönetim imkanları sağlar. Bunun için önümüzde iki seçenek var. Birincisi komut satırından girebileceğimiz komutlar, ikincisi Terminal Services Manager?ı kullanmak. Terminal Servisi komutları bir Terminal Servisi oturumunundayken girilmelidir. Komutların çoğunun çalışabilmesi için Administrator olarak logon olmak gerekiyor. Terminal Servis Komutları  Komut Fonksiyonu change logon Terminal server?a oturum yapabilme(enable) veya yapamama(disable) durumuna getirmeyi sağlar. change port MS-DOS programları için COM Port mapping?lerini değiştirmeyi sağlar. change user O andaki kullanıcının .ini dosyası mapping?lerinin değiştirilmesini sağlar. cprofile Kullanıcı profilinden, kullanıcıya özel dosya ilintilerini kaldırır. dbgtrace Debug izleme yapabilme ya da yapamama durumuna getirir. flattemp Geçici flat dizinlerini enable veya  disable edebilme imkanı verir. logoff Kullanıcıyı oturumdan log off eder ve server?dan oturumu siler. msg Bir kullanıcıya ya da kullanıcı grubuna mesaj göndermeyi sağlar. query process Terminal server?da çalışan prosesler hakkındaki bilgileri görüntüler. query session Terminal server?daki oturumlar hakkındaki bilgileri görüntüler. query termserver Ağdaki tüm Terminal server?ları görüntüler. query user Terminal server?daki kullanıcı oturum bilgilerini görüntüler. register Programların kayıt edilmesini sağlar. reset session Terminal Servis oturumunun ilk değerlerine getirilmesini sağlar. shadow Diğer Terminal Servis oturumlarının uzaktan kontrolünü ve görüntülenmesini sağlar. tscon Terminal Servis oturumunu başlatır. tsdiscon İstemcinin Terminal Servis oturumunu sonlandırır. tskill Bir prosesi sonlandırır. tsprof Kullanıcı konfigürasyonunu kopyalar ve profile path?ini değiştirir. tsshutdn Terminal server?ı kapatır.  Terminal Services Manager?a (Şekil 14), hem server makinadan hem de Terminal servis oturumu içindeyken bir istemci makinadan, Start->Programs-> Administrative Tools->Terminal Services Manager ?a tıklayarak ulaşabiliriz.                                                    Şekil 14   Terminal Sevice Manager?ı kullanarak Terminal Servis oturumu başlatma, oturumu sonlandırma, kullanıcının oturum bağlantısını koparma vs. bir çok yönetimsel iş yapabiliriz. Terminal Servis kullanımının yönetimi ve görüntülenmesi, uzaktan kontrol iki tane önemli yönetim uygulamasıdır. Terminal Servisi Kullanımının Görüntülenmesi  Terminal Service Manager, Terminal Servisinin kullanımının görüntülenmesini ve yönetilmesini sağlar. Şimdi Şekil 14?e bir göz atalım. Sol kısımdaki bölmede ağımızdaki domain?ler ve bu domain?lerdeki Terminal Server?lar görüntülenmekte. Sağ bölmede ise solda seçili olan şeyin içeriğini gösteriliyor. Örneğin sol tarafta bir Terminal Server?ı seçtiğimizde, sağ tarafta bu server?a bağlı kullanıcılar görüntülenecektir. Sol bölmede bir Terminal Server?a tıkladığımızda, sağ bölmede Users, Sessions ve Processess diye 3 tab karşımıza çıkacaktır. Users tabında bir kullanıcıya sağ tıklayarak ya da  seçili duruma getirip Actions menüsünü kullanarak birtakım işler yapabiliriz.   Disconnect: Kullanıcının Terminal Server bağlantısını koparır. Koparmadan önce herhangi bir uyarı vermediği için save edilmemiş dosyalar kaybedilecektir. Send Message: Kullanıcıya mesaj göndermemizi sağlar. Reset: Kullanıcının oturumunu resetler ve açık olan uygulamaları kapatır. Kaydedilmemiş dosyalar kaybedilir.            Status: Kullanıcının oturumuna ilişkin Şekil 15?de görüldüğü gibi input/output durumunu verir.                                                        Şekil 15               Log Off: Kullanıcıyı Terminal Server?dan log off eder.   Sessions tabı ile Users tabı  arasındaki temel fark bakış açısı. Users tabında  Terminal Servis kullanımı kullanıcılara göre görüntülenirken, Sessions tabında oturumlara göre görüntülenir.   Şekil 16 Terminal Servisinde Remote Control    Remote Control (Uzaktan Kontrol), Terminal Servisinin önemli bir özelliğidir. Bir kullanıcıya, bir başka kullanıcının oturumunu kontrol etme hakkı verir. Remote Control sayesinde bir kullanıcı başka bir kullanıcının oturumunu sanki kendisi logon olmuş gibi kullanabilir. Bir kullanıcının Remote Control özelliğini kullanabilmesi için kullanıcı hesabı özelliklerinde birtakım ayarlamalar yapması gerekebilir. Şekil 17?de görüldüğü gibi tüm kullanıcı hesaplarında Remote Control tabı yer almaktadır. Bu şekildeki ayarlar default ayarlardır. Remote Control özelliğini kullanabilmemiz için tabii ki ?Enable remote control? kutucuğunun seçili olması lazım. ?Require user permission? kutucuğunu aktif hale getirirsek , kullanıcı oturumunu uzaktan kontrol etmek istediğimizde, kullanıcıya remote control isteğini kabul edip etmeyeceğine dair bir mesaj gelecektir. Bir Remote Control oturumunun kurulması şu şekilde gerçekleşmektedir. Bir Terminal servis istemcisi bilgisayardan, Terminal Server?a Administrator veya Administrator haklarına sahip bir kullanıcı olarak log on oluruz. Terminal Service Client penceresinde Start®Programs®Administrative Tools® Terminal Services Manager seçeneğine tıklıyoruz. Sol tarafta istediğimiz Terminal Server?ı, sağ tarafta ise istediğimiz kullanıcıyı işaretliyoruz. Remote Control dialog kutusunda ya default hot key kombinasyonunu kabul ediyoruz ya da kendimiz bir kombinasyon belirliyoruz.(Şimdi bu tuş kombinasyonu da neyin nesi diyebilirsiniz. Bu tuş kombinasyonunu, başlattığınız bu remote control oturumunu sonlandırmak için kullanacaksınız. Bundan dolayı mutlaka ezberinizde tutmanız gerekecektir.) Sonraki adımda eğer bir terslik olmamışsa kullanıcı oturumuna bağlanmış oluyoruz. Tabii daha önce bahsettiğimiz gibi, eğer kullanıcıya bizim remote control isteğimizi kabul edip etmeme hakkı vermişsek ancak kabul ettikten sonra oturumu açabileceğimizi unutmuyoruz.  Oturumu sonlandırmak için daha önce belirlediğimiz tuş kombinasyonunu kullanıyoruz. Şekil 17