Bilgisayarımızda RAM, CPU, HDD gibi donanımlardan herhangi birisi o anda çalışan uygulamalara yeterince cevap veremiyorsa bir darboğazdan bahsedilebilir. Sistemin bir bütün olarak çalıştığı düşünülürse, bu durumda diğer aygıtların tam verimle çalışması performansı artırmayacaktır. Yapılması gereken, sistemin yavaşlamasına neden olan darbağazı gidermektir. Darboğaz olarak ifade ettiğimiz kavram sistemde o anda oluşan durumu gerçekten çok iyi ifade etmektedir. İçi su dolu bir şişeyi ters çevirdiğimizde, su anında boşalmaz ve şişenin ağzının daraldığı kısımda bir birikme olur. Bu birikme de suyun yavaş akmasına neden olur. Bilgisayarlarımızda ki durum da buna benzer aslında. Çok iyi bir işlemci ve harddiske sahip olabiliriz. Fakat düşük bir RAM?e sahipsek, sistem RAM?in müsade ettiği oranda işlem yapabilecektir.
Windows 2000 sistem performansını izlemek ve oluşan darboğazları gidermek için birtakım araçlar sunar. Event Viewer, Task Manager, System Monitor, Perfomance Logs and Alerts bu araçlardandır. Event Viewer uygulamalar, servisler, logon olma işlemleri, DNS ve Directory Servisleri ile alakalı logları tutar. Task Manager sistemde olan biten olaylar hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayan pratik bir araçtır. Task Manager ile sistemde o anda çalışan uygulamalar ve uygulamarın arkasında çalışan processleri, CPU ve memory kullanımı ile ilgili bilgileri görebiliriz. Böylece cevap vermeyen bir uygulamaya buradan müdahele edebiliriz. System Monitor CPU, memory, harddisk, page file ve processler gibi nesneleri detaylı olarak izleyebileceğimiz counterlar (sayaç) sunar. Performance Logs and Alerts ise belli nesnelerin (CPU, memory vb) loglarını tutmamızı sağlar. Yine ?şu sayaç şu değere ulaştığı zaman uyarı ver? gibi ayarlamalarıda buradan yapabiliyoruz.
Sistem performansını izleyebildiğimiz bu araçları incelemeye başlayalım.
Event Viewer
Event Viewer, yalnızca yolunda gitmeyen olayları haber vermekle kalmaz. Normal olarak çalışmaya devam eden olayların da loglarını tutar. Event loglara ulaşabileceğimiz 3 farklı yol vardır.
1. Start -> Programs -> Administrative Tools -> Event Viewer
2. My Computer -> Manage -> Event Viewer
3. Microsoft Management Console
Üçüncü yol fazla kullanılmamasına rağmen, farklı yönetim işlemlerini yerine getirmek için oldukça kullanışlıdır. Bir yönetim konsolunu şöyle oluturuyoruz:
1-Run->mmc
2- mmc penceresinde Console tabından Add/Remove snap-in...açılır. Sonrasında eklemek istediğimiz yönetim consolu seçilir.Biz Event Vieweri seçiyoruz. (şekil 1)
3. Kullandığımız bilgisayarın Event Viewer?ını izleyebileceğimiz gibi network üzerindeki başka bir bilgisayarın da event loglarını izleme imkanımız vardır. Aşağıda (şekil 2) network üzerinde ki bir bilgisayar gösterilmiştir.
4. Console menüsünden, Event Viewer consolünü kaydedeceğimiz yeri seçerek kaydederiz. Sık kullandığımız yönetim konsollarını desktop üzerine kaydetmek bize kolaylık sağlar.
v Local administrator event loglarınının tamamını görebilir. Bununla birlikte local user ?security? logları dışındaki logları görebilir.
Event Viewer, default olarak üç farklı log tutar. Fakat bilgisayarın konfigürasyonuna göre bunların sayısı artabilir. Actice Directory kurulu olan bir bilgisayarda Directory Service, DNS Server ve File Replication Service adında üç tane daha log tutulmaktadır.
Event Viewer?da tutulan log tipleri:
System: Windows 2000 system componentleri ile alakalı tutulan loglardır. Start up sırasında geçersiz olan sürücülerin veya diğer sistem araçlarının logları tutulur. Yine sistemin açılışında çalışan servislerin durum loglarıda burada tutulur.
Application: Programlar veya uygulamalarla ilgili logların tutulduğu yerdir. Norton Antivirüs programını çalıştırarak sistemde yapacağımız virüs taraması sonunda ki loglar burada tutulur.
Security: Logon teşebbüsleri ile alakalı loglar burada tutulur. Yine dosya silme, oluşturma işlemlerinin loglarıda burada tutulur. Burada default olarak log tutulmaz. Burada tutulacak logları biz belirliyoruz. Makalenin ilerleyen kısımlarında bunu nasıl yapacağımızı göreceğiz.
Sağlıklı olarak çalışan bir sistemde Event Viewer izlendiği zaman hakim rengin mavi olması gerekir. Bu sistemin düzgün çalıştığına işarettir . Kırmızı ve sarı rengin çok fazla olduğu bir sistemde yolunda gitmeyen birşeyler var demektir. (Şekil 3)
Event Viewer bize üç farklı türde uyarı verir.
 : Uygulamaların, driverlerin, servislerin başarılı bir şekilde çalıştırıldığını gösterir. Sadece bilgi verme amacını taşır.
 : Sistemde yolunda gitmeyen bir şeylerin olduğunu anlatır. Çalışmayan bir servis varsa Event Viewer içerisinde Error olarak gözükür.
 : Sistemin çalışmasını engelleyen bir durumun şuan da bulunmadığını fakat ileride bir sorun olabileceğini ifade eder. Disk alanının düşük olduğu durumlarda bu log tutulur.
Pekala sistemde loglar ne zamana kadar tutulur, kaç MB log tutulmasını istiyoruz. Bu bilgilerin sistemde düzenlenmesi gereklidir. Burada ki ayarlar, bazen sistemimizin hiç açılmamasına neden olabilir.
Aşağıdaki şekilde bu ayarları düzenleyebiliyoruz. Bunun için istediğimiz log türü üzerinde sağ tıklayarak properties?ine giriyoruz.(şekil 4) Buradaki ayarları teker teker inceleyelim.
Burada maksimum log size 512 KB ?tır. Bu default değerdir. Log size 64 KB ?tan 4 GB?a kadar ayarlanabilir. İhtiyaca göre değiştirilebilir.Log size dolduğu zaman ise uygulanabilecek üç yol vardır:
- Overwrite events as needed: Log size dolduktan sonra tutulacak logları, daha önce tutulan logların üzerine yazar. En son oluşan log ilk kaydedilmiş olan log üzerine yazılır.
- Overwrite events older than __ days: 7 gün boyunca loglar tutulur, 7 günden sonra tutulacak loglar daha önce tutulan logların üzerine yazar. Tabiki 7 gün süresini değiştirebiliyoruz.
- Do not overwrite events: Burada loglar manuel olarak temizlenmelidir. Biz manuel olarak silmeden log size (burada 512 KB) dolarsa bu durumda yeni loglar tutulmaz. Windows 2000 log size?ın dolduğunu gösteren bir mesaj bildirir. Fakat daha önce tutulan logların da üzerine yazılmaz.
v Security log file size?ımızı yukarıdaki gösterildiği gibi (Overwrite events older than 7 days) düzenlemiş olalım. Çalıştığımız işyerinde 7 gün dolmadan, mesela 5 günde log file size dolmuş olsun. Bu durumda ne olması beklenir sizce.
Böyle bir durumda, yani log size dolduğu anda bilgisayar kapanacaktır. Bilgisayarda yeniden çalışabilmenin iki yolu vardır. Birincisi, sistem Safe Modda açılır ve loglar silinir. İkincisi ise 7 günün dolması için 2 gün daha beklemektir. 7 gün dolduğu zaman ise yeni oluşacak loglar öncekilerin üzerine yazacaktır.
Log File?ın Kaydedilmesi
Logların kaydedilmesi gayet kolay bir işlemdir. Tutulacak log tipi üzerinde (mesela Application) sağ tuşa tıklanır ve Save Log File As... açılarak, kaydedilecek yer gösterilir.
Logların kaydedilmesi, saklanması bazı kuruluşlar için yerine getirilmesi gereken bir işlemdir. Mesela bankaların log tutma zorunluluğu vardır. Tutulan bu loglar herhangi bir sorun durumunda delil olarak sunulabilmektedir. Yalnız, kaydedilen bu logların ? .evt? uzantılı olma zorunluluğu vardır. Text formatında kaydedilen loglar hukuki bir anlam ifade etmezler. Aşağıda (Şekil 5) kaydedilebilecek log türleri gözükmektedir.
 |
|
Aşağıda (şekil 7) hangi bilgilere göre arrama yapacağımızı bilirliyoruz.
Category: Belirli bir kategori içerisindeki tüm eventlar gösterilir. Category bilgisi en fazla Security Eventlarında işe yarar.
Event ID: Event Viewer üzerinde ID numaralarını bildiğimiz eventlar için arama yaptırabilriz. Buraya 34 yazdığımız zaman, 34 ID numarası ile oluşmuş olan tüm eventlar gözükür. Aynı anda sadece bir event ID ile arama yapılabilir.
Event Source: Her event türü için farklı source bilgileri gözükür. Bir driver, system componenti veya bir services source bilgileridir.
Warning: Event Viewer?da billi bir log türü için tutulan tüm warningler gözükür.
Error: Event Viewer?da billi bir log türü için tutulan tüm errorlar gözükür.
Information: Event Viewer?da billi bir log türü için tutulan tüm information eventları gözükür.
Failure Audit: Security Eventlarında tutulur.Domain veya bilgisayar üzerindeki security ve auditing ayarlarına bağlıdır. Kaynaklara erişimlerde oluşan hatalar turulur.
Success Audit: Security Eventlarında tutulur.Domain veya bilgisayar üzerindeki security ve auditing ayarlarına bağlıdır. Kaynaklara başarı ile erişimlerde tutulur.
User: Belli bir kullanıcı çalışıyorken tutulan loglar için arama yapılabilir.
|
Processes?ların İzlenmesi
Processes tabında bilgisayarımızda o anda çalışan process?ler gözükür. Burada gözüken her process bir uygulamayı gösterir diyemeyiz. Çünkü bir uygulamaya ait birkaç tane process başlatılabilir. Process?ler sistem üzerinde kullandıkları belirli değerlerle birlikte verilir. Burada her process için CPU, CPU Time, Mem usage değerleri gösterilir. (şekil 9) İzlemek istediğimiz başka değerler içinde buraya yeni kolanlar ekleyebiliriz.
CPU, process?in işlemciyi ne kadar kullandığını gösterir.
CPU Time, Process?in başlatıldığından beri, işlemciyi ne kadar bir süre kullandığını gösterir. Bir uygulamayı başlattığımızda o uygulamaya ait process?te CPU Time hemen yükselmeyebilir. Eğer uygulamanın çok düşük bir CPU kullanımı varsa uygulama çalıştığı halde CPU değeri 0 gözükecektir. CPU time degeri ise bir süre sonra artmaya başlayacaktır.
Mem Usage, Process?in ne kadarlık bir memory kullandığını gösterir. Buradaki değer virtual memory?e yazılan miktarlardır.
v System Idle Process, sistemin çalışmasıyla alakalı önemli bilgiler verir. Aşağıda gözüken CPU:99 değeri, sistemde o anda kullanılmayan CPU miktarını gösterir. Yani sistem sadece CPU?nun %1?ini kullanıyor. CPU Time tabında gözüken değer ise bilgisayarın ne kadar bir süredir açık olduğunu gösterir.
Process?leri farklı değerler içinde izlemek istiyorsak yeni kolanlar ekleyebiliriz.
Task Manager -> View-> Select Columns... yolunu takip ederek aşağıdaki listeden, izlenecek yeni bilgiler seçilebilir. Öğreğin, I/O Read Bytes ve I/O Write Bytes seçilirse, process?in harddisk üzerine yazma ve okuma miktarları izlenmiş olur. (Şekil 10)
Performance
Task Manager üzerindeki Performance tabı memory ve CPU kullanımıyla alakalı degerleri içerir. Bilgisayarın o andaki performansını dinamik olarak gösterir. Grafik ve nümerik olarak bu değerler gösterilir.
Performance tabında gözüken değerleri daha iyi anlayabilmek için bazı kavramlardan bahsetmek faydalı olacaktır.
Virtual Memory: Page File ve Swap File isimleride, virtual memory anlamında kullanılmaktadır. Virtual memory, fiziksel RAM?in yetersiz kaldığı durumlarda, harddisk üzerinde bir alanın RAM olarak kullanılmasıdır. Virtual memory, RAM?in yetersiz kaldığında kullanıldığı gibi, RAM üzerinde bekleyen processlerin harddiske aktarılması içinde kullanılır. RAM üzerinde bekleyen işlemler harddiske gönderilir ve ihtiyaç duyulduğu durumda harddisk üzerinden geri çağırılır. Page file, harddisk ve memory arasında prosesslerin taşınmasını sağlayar.
Fiziksel memory dolduğu zaman, processlerin harddiske yazılma hızı ve ihtiyaç duyulduğunda tekrar geri çağrılma hızı çok yavaş olacaktır. Çünkü harddiskin yazma ve okuma hızı RAM?e göre çok düşüktür.(yaklaşık 1/1000). Page file?ın çok fazla kullanıldığı durumlarda ise sadece CPU eklemekte bir işe yaramayacaktır. Yapılması gereken RAM miktarını artırmaktır.
Page File miktarını kendi sistemimize göre ayarlama imkanımız vardır.
My Computer->Properties ->Advanced->Performance Options->Virtual Memory->Change (şekil 11)
Defaultta page file?ın ilk ve son değerleri söyle belirlenir:
İlk deger = Fiziksel Memory x 1,5
Son değer = Fiziksel memory x 2
Yani 128 RAM?i bulunan bir sistem için intial size 192 MB, maximum size 256 olarak düzenlenecektir
v Birden fazla harddisk ile çalışıyorsak page file?ı tüm harddiskler üzerinde çalıştırmak performansı artıracaktır. Bu durumda ilk harddisk üzerinde düzenlenen page file?ın boyutu fiziksel RAM miktarından en az 1 MB fazla olmalıdır. 256 MB RAM ile çalışıyorsak ilk harddisk üzerinde konfigüre edilecek page file 257 MB olmalıdır.
v Sistem dump durumuna düştüğü zaman, o andaki RAM tamamen harddisk üzerinde bir dosya üzerine yazılır. ?.dmp? uzantılı bu dosya system partition üzerinde bulunur. Dmp uzantılı dosyalar ihtiyaç duyulduğunda Microsoft?a gönderilerek problemlerin çözümü sağlanır. (Tabii MS, bu hizmet için bir miktar da $ talep etmektedir)
Performance tabında sıklıkla başvuracağımız değerler bulunmaktadır. (şekil 12)
Burada gözüken değerler, sistem kaynaklarının kullanımıyla alakalı detaylı bilgiler sunar. Burada ki ifadelerin ne anlama geldiklerini bilmekta fayda var.
Totals
Handles: Sistemde aktif olan dosya, pencere, kısayollar için tanımlanan handle değerleri vardır. Bu değerler sistemde tektir. Bu değerler kullanılarak kaynaklara sistemde erişilir. O anda çalışan toplam handle değeri gösterilir.
Treads: Sistemde çalışan işlem parçacıkları. Bir process birçok treads?den oluşabilir.
Processes: Sistemde o anda çalışan Process sayısı. Bunlar executable (.exe) programlardır.
Physical Memory
Total: Bilgisayar üzerinde bulunan fiziksel memory?nin miktarını gösterir.
Available:Process?ler için kullanılabilecek fiziksel memory miktarı. Şu anda kullanılmayan , dolayısıyla kullanılabilecek fiziksel memory miktarı.
System Cache:
Commit Charge
Total: Sistemde o anda kullanılan virtual memory ile fiziksel memory?nin toplam değeridir.
Limit: Page File?ı genişletmeksizin, virtual memory ve fiziksel memory?nin maksimum olarak kullanılabileceği değer.
Peak: Oturum süresince kullanılan maksimum memory miktarıdır. Fiziksel ve virtual memory toplamı.
Kernel Memory
Total: Fiziksel memory üzerinde page edilebilen ve edilemeyen toplam alandır.
Paged: Page edilebilen alan. İşletim sistemi ile birlikte gerektiğinde diğer programlarda burayı kullanbilirler.
Nonpaged: Fiziksel Memory üzerindeki bu alan page yapılamaz. Sadece işletim sistemi tarafından kullanılır. Bu alana diğer programlar herhangi bir biçimde erişemezler.
Aşağıdaki ekranda (şekil 13)görülen uygun seçeneklerden birisi işaratlenerek sistemin performansının bir miktar daha artırılması mümkün olur. Bilgisayarımız üzerinde, çeşitli uygulamaları sıklıkla çalıştırıyorsak ?applications? seçeneğini seçmek uygun olur. Bilgisayarımızı server olarak kullanıyorsak, arka planda çalışan servisler oldukça fazla olacaktır. Bu durumda ?Bacground services? seçeneği seçilir.
SYSTEM MONİTOR
System Monitor, sistemin performansını detaylı olarak izleyebileceğimiz araçlar sunar. CPU, RAM, HDD, Processler vb nesneleri izlemek için, herbiriyle alakalı counterları System Monitor?e ekleyerek sistemin o andaki durumunu izleyebiliriz.
System Monitör?e Start -> Programs -> Administrative Tools -> Performance yolu ile ulaşılır. System Monitor, performans izleme esnasında bize yardımcı olacak birtakım araçlar sunmaktadır. Şekilde (şekil 14) gözüken ikonlar, aşağıda sırasıyla açıklanmıştır.
New Counter Set: Kulanımda olan tüm counterları kaldırır.
Clear Display: Ekranda izlenmiş olan veriler silinir. Monitoring devam eder.
View Current Activity: Monitoring işleminin aktif olduğunun ifadesidir.
View Log File Data: Daha önce kaydedilmiş olan logların izlenmesini sağlar.
View Chart: Counterların grafik olarak izlenmesini sağlar.
View Histogram: Counterların histogram yöntemiyle izlenmesini sağlar.
View Report: Counterların raporlama yöntemiyle izlenmesini sağlar.
Add: Counter eklemek için kullanılır.
Delete : Kullanımda olan counterların silinmesini sağlar.
Highlight:Belli bir counterin diğerlerinden daha beligin olarak gösterilmesini sağlar.
Copy Properties: Counter datalarının copyalanmasını sağlar.
Paste Properties: counter datalarının paste yapılmasını sağlar.
Properties: System Monitor?un properties?ini gösterir.
Freeze Display: Devam eden monitoring işlemini durdurur.
Update Data: Monitoring işleminin adım adım yapılmasını sağlar.
Help: Yardım
Şimdi, counterların nasıl eklendiğini ve izleme sonuşlarını nasıl kaydedeceğimize bir bakalım .System monitor tabı aktifken yandaki pencere üzerinde sağ tuş -> add counter yolunu takip ederek aşağıdaki ekranla (şekil 15) karşılaşıyoruz. Burada, monitoring işleminin yapılacağı bilgisayarı seçiyoruz. Bu bilgisayar network üzerindeki bir bilgisayar da olabilir. Ardından process, processor, paging file, physical disk gibi objectler için counter listesinden izlemek istediğimiz counter bilgileri seçilir. Sonuçta, gerçek zamanlı olarak, seçilen değerler için sistem bilgileri izlenir.
Counterları eklediğimiz zaman monitoring işlemi de başlar. Çıkan sonuçları sağ tuş -> save as diyerek kaydediyoruz. Kaydettiğimiz bu log dosyaları defaultta C, D altındaki perflog klasörü içinde tutulur. Bu logları daha sonra system monitor içinden tekrar izleyebiliriz.
Monitoring işlemini üç farklı şekilde görebiliyoruz.
- Chart
- Histogram
- Report
Performance Logs and Alerts
Performance Logs and Alerts, sistem performansının loglarının tutulması ve uyarı mesajları hazırlamak için 3 farklı seçenek sunar.
- Counter Logs
- Trace Logs
- Alerts
Counter Logs: System Monitor tarafından o an için izlediğimiz sayaç bilgilerinin değerlerinin log olarak tutulmasını sağlar. Mesela, Server üzerindeki RAM kullanımını, sabah 8 ile 11 arasında loglarını tutarak daha sonra izleyebiliriz. Böylece system kaynaklarının kullanımını sürekli olarak izleyebiliriz.
Counter log oluşturmak için aşağıdaki adımlar takip edilir;
1- Programs -> Administrative Tools -> Performance -> System Monitor
Burada, daha önce de anlattığımız gibi izlemek istediğimiz counterları ekliyoruz. Sonrasında monitoring işlemini stop yapıyoruz ve Save as diyerek o anki monitorü kaydediyoruz.
2- Counter Logs -> New Log Setting From? diyerek biraz önce kaydetmiş olduğumuz log dosyasını listeden seçiyoruz. Ardından yeni tutacağımız log file için isim belirliyoruz. (şekil 19)
| Windows2000'de Performans İzleme |
Sayfa: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 |
 |
|
3- Log dosyası default olarak C:Perflog klasörü altında tutulur. Log Files tabından logların saklanağı yeri kendimiz girebiliyoruz. Bu log için maksimum size değerini de buradan belirleyebiliyoruz.. Schedule tabında hangi zaman aralıkları için bu logları tutmak istediğimizi belirtiyoruz. (şekil 20)
4- Tutulan logları izlemek için öncelikle log hala çalışıyorsa stop etmemiz gerekiyor.(log üzerinde sağ tuş -> stop). Sonrasında System Monitorden View Log File Data?yı açarak çıkan listeden izleyeceğimiz logu seçiyoruz.
|
|
5- Dört counter değeri için counter logu 5 dakikalığına çalıştırdık. Log süresi dolduğu zaman kendiliğinden stop durumuna geçti. System monitörden bu log dosyasını açtık ve izlemek istediğimiz counterlara göre, system kaynaklarının kullanımını 5 dakika için görürüz. (şekil 21)
Alert
Bizim belirlediğimiz belli değerleri aşan sayaçların Event Viewer?da görüntülenmesini sağlamak için kullanıyoruz.
1- Programs -> Administrative Tools -> Performance -> Performance Logs and Alerts ->Alerts -> New Alert Setting yolunu takip ederek tutulacak alertlar için isim belirlenir.(şekil 22)
2- CPU kullanımı takip etmek için ilgili değerleri giriyoruz. Aşağıdaki ekran (şekil 23), CPU kullanımı %80?in üzerindeyse uyarı ver, anlamını taşıyor.
3- Event Viewer?ı açıp Application eventlarını incelersek %80 değerini aşan eventları görebiliriz.
Şimdi, System Monitor ile izlediğimiz object ve counterların ne anlama geldiklerinden biraz bahsedelim. Burada belli başlı sayaç değerlarini inceledik. Counterları ekleyeceğimiz ekrandaki ?Explain? butonuna basarsak, kullanımıyla alakalı detaylı bilgiler bulabiliriz.(şekil 24)
Memory
Sistemin performansının düşmesini sağlayan, çoğu zaman, memory?nin yetmemesidir. Memory?nin yetersiz olması harddiskin yazma ve okuma hızının düşmesine neden olur. Bunun yanında CPU?da aşırı derece de meşgul olur. Bir program, ihtiyacı olan veriyi RAM üzerinde bulamazsa page file üzerinden okumaya çalışacaktır. Bu da programın yavaş çalışmasına neden olacaktır. Bu olaya ?hard page foult? denmektedir.
Memory-Pages/Sec:
Harddiskten alınması gereken bellek sayfaları ile birlikte, RAM üzerinde yer açabilmek için virtual memory?e atılması gereken processlerin sayısını gösterir. Sistem normal bir çalışma zamanında bu değer sürekli yüksek çıkıyorsa RAM miktarını artırmak gerekir.
Memory-Available Bytes
Programların kullanabileceği fiziksel bellek miktarını gösterir. Harddiske yazılan bilgilerin kaşelenmesi için fiziksel belleğin bir kısmı kullanılır. Kaşeleme işlemi bittiği zaman ise ayrılan bu alanın miktarı düşürülür. Available değeri sürekli olarak 4 MB?ın altında çıkıyorsa aşırı page file kullanımı var demektir
Memory-Committed Bytes
Fiziksel RAM ve diskteki page file alanında tutulan toplam RAM miktarını gösterir. Ram yeterli ise bu rakam Ram miktarını aşmayacaktır. Bu fiziksel RAM miktarını aşıyorsa RAM eklemek iyi bir çözümdür.
Paging File-%usage
Sistemin o ana kadar, pagefile.sys dosyasından ne kadar kullanıldığını gösterir. Bu değer sürekli olarak %80?in üzerinde çıkıyorsa paga file?ın boyutunu artırmakda fayda vardır.
CPU
Sistemde CPU sorunu olup olmadığını anlamak için, öncelikle kullanılan RAM miktarını kontrol etmek gerekir. İşlemci gelen isteklere cevap veremeyecek kadar yoğun olduğu durumlarda bu sorun yaşanır. İşlemcinin kullanılma miktarı sürekli yüksek değerlerde ise, uygulamaların yanıt vermeleri hemen mümkün olmuyorsa işlemsinin yetersizliğinden bahsedilebilir.
Processor-%Processor Time
İşlemcinin programları çalıştırmak için geçirdiği sürenin bir ölçüsüdür. Bir işlemci sürekli olarak %80?in üzerinde çalışıyorsa, işlemci darboğazından bahsedilebilir. İşlemci darboğazı oluştuğu durumlarda, işlemci tam kapasite ile çalışıyordur fakat istekler kuyrukta bekliyordur.
Processor-%User Time
CPU?nun word, excel gibi uygulamalr için harcadığı miktarı gösterir. Sistem normal çalışıyorsa bu değer %75?in altındadır.
Processor-Interrupt/Sec
İşlemcinin hizmet verdiği kesintilerin sayısını gösterir.kesintiler, uygulamalar ve donanım bileşenleri tarfından üretilir. Günümüzdeki işlemciler saniyede 1500 kadar kesintiye cevap verebilirler.
Process- %Process Time
Bir processin ne kadarlık bir işlemci zamanı harcadığını burdan görebiliriz. Process-Process Time seçilirken yan tarafta ise sistemde çalışan uygulamalr gözükür. İstediğimiz bir uygulamyı seçerek ne kadar işlemci kullandığını görebiliriz.
System-Processor Queue Length
İşlemciyi kullanmak için bekleyen processlerin sayısını göstarir. Aynı anda çok sayıda uygulama çalıştırılıyorsa bu değer 0?ın üzerine çıkar. Bu değer 2 yada daha yüksek oluyorsa işlemci darboğaz yaşıyor demektir. Bu durumda çok sayıda process, işlemciyi kullanabilmek için sırada bekliyor demektitir. Burada uygulamalar için Process Time zamanına bakarak herhangi bir uygulamanın normalden fazla işlemci kullanıp kullanmadığına bakılır. (şekil 25)
İşlemci darboğazının bulunduğu bilgisayarda, eğer anakart müsaade ediyorsa işlemci eklemek bir çözümdür. Daha hızlı bir işlemci kullanmakta bir çözümdür.
Bilgisayar üzerinde bir darboğaz olduğu durumlarda, çalıştığımız uygulama için daha fazla CPU kullanmayı isteyebiliriz. Bunu yapmak için Task Manager?da Process tabını açıyoruz. Öncelikle çalışmasını istediğimiz processin üzerinde sağ tıklayarak priority
(öncelik düzeyi) değerini ayarlayabiliyoruz. Bu işlemi yaparken oldukça dikkatli davranmak gerekir. Bir process daha hızlı çalışsın derken, sistemdeki diğer processlerin iyice yavaşlamasına neden olabiliriz.
Disk
Sistemde disk açısından bir promlem olup olmadığını araştırmadan önce memoryden kaynaklanan bir sorunun olup olmadığına bakmak gerekir. Disk darboğazının oluştuğu durumlarda, buna asıl sebep olan page file dosyasının verimli olarak çalışmamasıdır. Page file dosyasını ayrı bir harddiskte tutmak bir çözüm olabilir. Yada page file dosyasını birçok harddiskte aynı anda tutmakta performansı artıracaktır.
Physical Disk-%Disk Time
Fiziksel diskin yazma ve okuma işlemleriyle ne oranda meşgul olduğunu gösterir. Bu değer sürekli olarak %100 ?lere yakınsa disk üzerinde darboğaz söz konusudur. Sistemin normal olarak çalıştığı durumlarda bu değer % 50?ler civarındadır.
Avg. Disk Queue Length
Beklemekte olan yazma ve okuma isteklerini gösterir. Bu değer sürekli olarak 2 ?nin üzerindeyse diskte sıkışma sözkonusudur.
Disk Bytes /Sec
Yazma ve okuma işlemleri sırasında, diskte hangi hızda okume ve yazma işlemleri yapıldığını gösterir. Bu değer ne kadar yüksekse harddisk o kadar hızlı çalışıyor demektir.
Current Disk Queue Length
Yazma ve okuma işlemleri için kuyrukta bekleyen istek sayısını gösterir. Sürekli olarak kuyrukta bekleyen istekler varsa disk yetersiz demektir.
Disk üzerinde darboğazların oluştuğu durumlarda Disk Defragmenter işlemini gerçekleştirmekte yarar vardır. Böylece disk üzerine kaydedilirken parçalar halinde kaydedilen uygulamalar birleştirilir. Sonuçta bir uygulamayı disk üzerinden okumaya çalışan kafa, çok uğraşmadan istediği verilere ulaşmış olur.
Disk üzerinde kullanılan dosya sistemi de harddiskin çalışma hızını etkiler. Küçük (512 MB) partitionlar için FAT dosya sistemi daha hızlı yazma ve okuma gerçekleştirir.
Network Interface
Network Interface-Output Queue Length:Kaç paketin network kartı üzerinde beklemekte olduğunu gösterir. 1-2 değerleri normal değerlerdir. Kuyrukta bekleyen paket sayısı 3 yada üzeri ise network kartı isteklere cevap veremiyordur.
Network Interface- Bytes Total/Sec: Bir network kartından geçen ağ trafiğini gösterir.
Network Interface-Bytes Sent/Sec: Network kartından ne kadar byte bilgi gönderildiğini gösterir.
Server Bytes Total/Sec: Serverın bütün network kartlarından aldığı ve verdiği byteların sayısını gösterir.
Server Logon Total: Bilgisayarın açılışından bu yana yerel olarak ve domain üzerinden gerçekleştirilen user authentication sayısını gösterir.
Yazımızın sonuna yaklaşmışken, kullandığımız bilgisayarların daha hızlı çalışmasını sağlayacak bir kaç hatırlatma yapalım. Bilgisayarlarımızda belli aralıklarla temporary file?ları silmekte fayda var.Belli bir süreliğine kurduğumuz shareware programları süresi dolduğunda silebiliriz. Yine add-remove program?dan kullanmadığımız programları kaldırabiliriz. Disk Defragmenter işlemi de harddisk üzerinde bölünmüş olan verileri bir araya getirerek, sistemin hızlı çalışması adına önemli katkılar sağlar. Kullandığımız donanımların en son çıkan sürücülerini de update edebiliriz. Sürekli enable durumdaki bir antivirüs programınıda bilgisayarlarımızdan eksik etmememiz gerekiyor.
Yeni makalelerde buluşmak üzere...
İyi Çalışmalar
|
