BilgisayarDersleri.NET

Bilgisayar ağlarının ilk günlerinde farklı firmalar kendilerine özel teknolojilerle ağ sistemleri geliştiriyorlar ve satıyorlardı. Kendi başlarına düzgün çalışan bu ağlar ortak çalışma yeteneğine sahip değildi. Herbirinin kendine özel yazılım ve donanımları vardı. Farklı isimlendirme sistemleri ve sürücüler kullanan bu ağları birbirleriyle iletişime geçirmek imkansızdı.Ağ sistemlerinin bu özel yapısı diğer donanım ve yazılım üreticilerinin bu ağlar için ürün geliştirmesini de imkansız hale getiriyordu. Bir ağ sistemi satın aldığınızda kablosundan ağ kartına kadar, hub, sürücüler ve ağ işletim sistemi dahil herşeyi üretici firmadan paket olarak çok yüksek bir fiyata almak zorundaydınız. Ayrıca ilerleyen dönemde de bu tek firmaya bağımlı duruma geliyordunuz.Ağ sistemlerine olan talebin artması ile ağ sistemlerinin işlevlerini tanımlayan ortak bir model oluşturulması gerektiği anlaşıldı.Bunu gerekli kılan bir diğer unsur ise ağ sistemlerini açıklamakta kullanılan terimlerin üreticiden üreticiye değişiklik göstermesi, ağ üzerinde işlem gören yazılım ve donanım bileşenlerinin ne görev üstlendiklerinin standart halinde olmamasıydı.1984 yılında International Organization of Standardization (ISO) isimli kurum Open System Interconnection modelini (OSI) ortaya koydu.

Katmanları ;  kolay anlaşılması için bir senaryo etrafında işleyeceğiz.  Toplam 7 katmandan oluşur , bunların 3?ü kullanıcının işletim sisteminde gorsel olarak işlenir diğer 4?ü ise verilerin taşıma protokollerinde oluşturdukları yolları anlatır.

7 ) Application ( uygulama ) : Kullanıcı bazında işletim sisteminde yapılan işlemlerin gerçekleştiği yerdir. Örneğin Telnet, SMTP ( mail gönderimini sağlayan protokol ), HTTP ( web browserların iletişimini sağladığı protokol ), FTP ( dosya transfer protokolü)

SENARYO : İstanbul?da öğrenciyim. Canıma tak etti bari  peynire para vermeyelim dedim arkadaşlarla  bir olduk ve güzelinden anneme mail yazmaya başladık.

6 ) Presntation ( sunum ) : Karşı bilgisayar için bizim hazırlamış olduğumuz uygulamanın algılanacak formata döndürülmesi sağlanır. Örneğin ; resimler için ( jpeg , gif  ) , video görüntüleri için ( mgeg  ) , müzik sesleri ( mp3 , avi ) , yazıların ( html , doc ) gibi . . . .

SENARYO : Düzenli olarak maillerine bakan annem bizden gelen maili görünce heyecan ve merakla  acar okur okumaz işleme başlar. Malum yol uzun , hava sıcak ne yapmak lazım evet tahmin ettiginiz gibi peynirleri bozulmasın diye uygun bir kap ayarlanır ve  tuzlu suya basılır.

5 ) Session ( oturum ) : iletişimde bulunulacak iki düğün arasında mantıksal bir bağlantının kurulması. Örneğin ; NFS (Network File System ) , SQL , RPC ( Revote Procedure Call ) , ASP (Apple Talk Session Protocol ) , DNA SCP gibi iletişim protokolleri kullanılır.  

SENARYO : Benim canım annem zahmete katlanıp elinin yanmasına aldırış etmeden  hazırladığı bidondaki tuza basılmış peynirleri neyle göndersem diye düşünüyor . Otobüse mi versem yoksa kargoya mı versem derken Kargoyu uygun görüyor .

4 ) Transport : İki düğün arasında mantıksal bir bağlantının kurulmasını sağlar. Ayrıca üst katmandan aldığı verileri segmentlere bölerek bir alt katmana iletir veya alt katmandan gelen veri segmentlerini birleştirerek üst katmana çıkartır. Bunu yaparken akış kontrolü ( Flow Control ) kullanarak verinin karşı tarafa ulaşıp ulaşmadığını kontrol eder. Örneğin ; TCP veya UDP olması .

SENARYO : Kargoya karar veren annem  emaneti kargoya getirir ve alıcı?gönderici bilgilerini düzgün bir şekilde girilir, nasıl ulaştırılacağı karar verilir ve tabiî ki annem bizi sevdiği için kargonun taşıyacağı  normal boyutlarından fazla olduğu için ilk olarak sonra birleştirilmek üzere numaralanarak küçük parçalara ayrılır

3 ) Network : Veri paketlerinin ağ adreslerini kullanarak bu paketleri uygun adreslere yönlendirme işini yapar . Örneğin ; Router veya L3 Switch kullanarak IP paketleri üzerinden sağlar.

SENARYO:  Kargoda segmentlere ayrılan paketler artık kamyonumuza yüklenecek fakat hangi kamyona yüklenecek . Yani Ankara hattı üzerinden mi ? Afyon?İzmir hattını mı kullanacak yoksa Karadeniz?in  o girintili yollarından mı ulaşacağı kararlaştırılır. 

2 ) Data Link : Network katmanından aldığı veri paketlerine hata bitlerini ekleyerek çerçeve halinde fiziksel katmana iletme işinden sorumludur. Ayrıca iletilen paketin doğrumu yanlış mı iletildiğini kontrol eder. Eğer çerçeve yanlış iletildiyse yeniden istemede buranın görevidir. Aşağıda bir IP paketinin iç sıralanış şeklini göreceksiniz. Switch , hub kullanılarak MAC ( Media Access Control ) adresleri üzerinden gerçekleşir.

A) Preamble : 64 bit uzunluğunda olup senkronizasyon için kullanılır . Başlangıç bilgisi içerir.

B) Destination Address : Alıcı  mac adresi  & Source Address : Gönderen mac adresi

C) Length : Taşınan verinin hangi Protokole ait olduğunu belirten bilgi içerir.

D) FCS ( Frame Check Sequence ) yada CRM ( Cyclic Redundancy Check ) : Hata sezme algoritması hesaplanmış bir değer içerir.

SENARYO : Hangi güzergahı kullanılacağı  belli olduktan sonra ilgili kamyona yüklenir.

1 ) Physical ( Fiziksel ) : verilerin son olarak fiziksel manada yola çıkar. İlgili makineye ulaştıktan sonra 1 den başlayarak yukarıya doğru aynı sırayı takip eder.