MRTG(Multi Router Traffic Grapher), hemen hemen tüm ISP(Internet Service Provider)? lerin network altyapılarında ve ona bağlı müşterilerinin kullandıkları giriş çıkış bant genişliğini online olarak izlemek için kullandığı yaygın bir yazılımdır. Perl Scripting Dili tabanlı bu yazılım sayesinde ücretsiz olarak isterseniz bir makinenin isterseniz de bütün bir networkün giriş çıkışlarını SNMP(Simple Network Management Protocol) kullanarak izleyebilmeniz mümkün.
MRTG, yapılan ayarları doğrultusunda günlük, haftalık, aylık ve yıllık olarak network istatistiği görüntüleyebiliyor.
Şekil 1
Aslında MRTG yalnızca network istatistiği amaçlı değil SNMP ayarları doğru yapıldığı taktirde İşlemci ve Bellek gibi hayati fonksiyonları bulunan donanımlarında işletim sistemlerinin verdiği SNMP hizmetleri doğrultusunda istatistiğini HTML ve grafik tabanlı çıkartabiliyor. Bu sayede herhangi bir web server üzerinden online ortama aktarılabilir.
MRTG, GNU lisansına sahip açık kod bir yazılım, ilk Linux sistemler üzerinde geliştirilmesine rağmen gerekli destekler sağlandığı taktirde herhangi bir Windows işletim sistemi üzerinde de çalıştırılabilir. Yazılım, yukarıda da belirttiğim gibi SNMP arabirimini sorgulayarak sistemler hakkındaki istenen bilgileri getirmekte. Ayrıca Perl Tabanlı bir yazılım olması da ona bu desteği sağlamamız gerektiği anlamına geliyor.
MRTG? nin en son sürümünü http://www.mrtg.org adresinden temin edebilirsiniz. Ayrıca kurulacak Windows sisteme gerekli programlama desteğini de sağlayabilmek için http://www.activeperl.com adresinden de yine ücretsiz olan Perl kütüphane ve Scripting Host programcıklarını sağlamamız gerek.Active Perl? ün en son sağlıklı sürümü ActivePerl 5.6.1 build 638. Bunları temin ettikten sonra da izleme işlemini yapacağımız sunucu sisteme SNMP desteği vermemiz gerekiyor. Son yıllarda Microsoft? un ürettiği tüm sunucu sistemlerde SNMP desteği sistemle birlikte geliyor. Bize düşen sadece gerekli bileşeni kurup, yapılandırmak. SNMP, adında basit olduğu söylenmesine rağmen, bir çoklarına oldukça karmaşık gelebilir. Sorgulama, sistemlerin her noktası için rakamlarla ifade edildiğiden, sorgulama hatalarıyla sıklıkla karşılaşılıyor. Ancak adım adım takip ederseniz sunucu sisteminizi sorunsuz izleyebilirsiniz.
Öncelikle izlenecek olan sisteme SNMP desteğini yükleyelim. Kurulumu Microsoft son sürüm server işletim sistemi olan Windows Server 2003 üzerinde yapacağız. SNMP desteğini yüklemek için ?Start > Control Panel > Program Ekle/Kaldır? aracını çalıştırın. Sol taraftaki menüden ?Add/Remove Windows Components? butonuna basın. Yeni bir sihirbaz açılacak,
Şekil 2
oradan ?Management And Monitoring Tools? kısmının detaylarına girin. Orada ?Simple Network Management Protocol? kısmını seçip, her şeye ok diyip çıkın.
Şekil 3
Kurulum işlemi tamamlandıktan sonra, SNMP servisini basit olarak yapılandıracağız. SNMP iki adet servis ile geliyor. Bunlardan bir tanesi gelen sorgulara (ki onlara tuzak deniyor) cevap veriyor, diğeri ise tuzak kuran yazılımlara destek vermek amaçlı. Administrative Tools? daki altında ?Services? aracına tıklayınız. Ardından ?SNMP Service? servisini bulup üzerine çift tıklayınız.İşte yapılandırmamızı bu servis üzrinde yapacağız.
Şekil 4
?Agent? sekmesine gelip, Contact kısmına yönetici email adresini, Location kısmına da Sunucunun bulunduğu noktayı isterseniz yazabilirsiniz. Ancak aşağıdaki kutuların tamamının işaretli olduğundan emin olun.
Şekil 5
Ardından Traps kısmına geçip Comunity Name kısmına ?public? yazıp Add to List butonuna basın.
Şekil 6
Sonra da en son ayar olan güvenlik ayarlarını yapacağız. Security sekmesinin altındaki ayarlar çok önemli dikkatli yapılmazsa hem güvenlik açığı yaratabilir, hem de çalışmayabilir. Accepted community names altına community adı ?public? olan ve ?Read Only? özelliğine sahip bir community ekleyin. Bu sayede o organizasyona yollanan mesajların kabul edilmesini ve cevaplanmasını sağlayacağız. Böylece MRTG programımız sorgularla sistemin son durumunu öğrenebilecek.
Şekil 7
Hemen altına da hangi sistemlerin sorgu gönderme yetkisine sahip olduğunu IP adreslerini kullanarak ekleyebilirsiniz. Buraya eklediğiniz sistemler tuzak kurma yetkisine sahip olacaklardır.
Şekil 8
SNMP servisinin yapılandırması tamamlandı. Eğer her şeyi eksiksiz yapmışsanız servisi yeniden başlatıp diğer işlerimizi yapabiliriz.
Kurulumun en önemli noktalarından bir tanesi gerekli yazılım desteğinin verilmesi. Windows işletim sistemlerinin hiç birinde Perl bileşeni gelmiyor. O yüzden Active Perl yazılımını yükleyip gerekli desteği sağlamamız gerekiyor. Programı standart haliyle kurmanızda herhangi bir sakınca yok, özel bir ayar gerektirmiyor. Active Perl? ün lurulumu tamamlandıktan sonra sitesinden indirdiğimiz MRTG? nin son versiyonunun sıkıştırılmış halini ?C? sürücünüzde MRTG klasörü içerisine açın.
Şekil 9
Sıkıştırılmış dosyası ?C? sürücüsüne açtıktan sonra ?in? klasörü içindeki uzantısız dosyaların uzantılarını ?.pl? haline getirelim(rateup.exe hariç). Bu işlem dosyaların daha rahat kullanılması için gerekli.
Bincfgmaker > Bincfgmaker.pl
Binindexmaker > Binindexmaker.pl
Binmrtg > Binmrtg.pl
Şimdi izlenecek olan sistem için bir yapılandırma dosyası hazırlamak gerekli, bu dosya sayesinde sistem kime ne sorgu yollaması gerektiğini çözebilecek. Programı yazan kişiler elle hazırlamak zor olduğu için cfgmaker diye bir programcık hazırlamışlar. Bu programcık sorgulanacak sisteme sorgular yollayarak gerekli bilgileri dosyaya kendisi yerleştiriyor. Şimdi gerekli parametreleri ile onu çalıştıracağız. Ancak öncesinde mrtg klasörü içerisine sonuçların yazılacağı ?sonuc? klasörünü oluşturun. Daha sonra alınan istatistikler bu klasöre kaydedilecek. Ve ardından komut satırına aşağıdaki komutları yazın.
Cd c:mrtgin
Cfgmaker.pl ?ifref=nr ?global ?options[_]: bits,growright? 192.168.0.1 -?global ?WorkDir: c:mrtgsonuc? --global "RunAsDaemon: Yes" -?community=public ?output mrtg.cfg
Bu işlem gerekli bilgileri alıp yapılandırma dosyasını oluşturacaktır. Dosyamızın adı ?mrtg.cfg? olarak oluşturulacak. Ardından aşağıdaki komutlarla şu ana kadar kullanılan bant genişliğini hesaplamak amaçlı gerekli index veritabanımızı oluşturacağız.
Yine komut satırına şunları yazın;
Set DIR_WORK="c:mrtgsonuc"
indexmaker.pl --columns=1 mrtg.cfg > %DIR_WORK%default.htm
Ve sonunda programımızı yapılandırma dosyamızla birlikte çalıştıralım. Komut satırına son komutumuz olan
mrtg.pl mrtg.cfg
Şekil 10
Program pencere kapatılıncaya kadar her 5 dakikada bir bant genişliği istatistiği oluşturup, c:mrtgsonuc klasörüne html, grafik ve log dosyaları oluşturacaktır. ?Default.htm? dosyasından da istatistiklere ulaşmamız artık mümkün olacaktır. Birkaç saat sonra istatistiğn canlandığını göreceksiniz.
Şekil 11
Şekil 12
Oldukça zahmetli bu işlemlerden sonra ISP? lerin neden kurulum ücreti fiyatlarını abarttığını daha iyi anlamış oluyoruz.
|