BilgisayarDersleri.NET

TCP/IP networklerinde bilgisayarlar birbirleri ile iletişimlerini IP adresleri ile sağlarlar. IP adresi bir bilgisayarın network üzerindeki konumunu belirtir. IP adresini bilmeden bir bilgisayara ulaşmamız mümkün olmaz. IP adresleri 32 bitten (32 tane 1 veya 0`ın yanyana gelmesi ile) oluşan, ama daha kolay ve anlaşılır söyleyebilmek için 212.110.81.25 gibi ifade ettiğimiz sayılardır. Ancak böyle söylemek bile kolay değildir.  Web browser`ımıza internette gitmek istediğimiz sitelerin isimleri yerine IP adreslerini yazmak zorunda kalsaydık interneti kullanmaktan vazgeçebilirdik.

DNS hatırlanması kolay olan isimleri  IP adreslerine dönüştürülmesini sağlayan bir network servisidir. Buna isim çözmek de denir.  Web browser`ınıza www.sistemuzmani.com yazdığınızda geride çalışan mekanizmalar, bu sitenin tutulduğu bilgisayarın IP adresini bulmak için çalışmaya başlarlar. İşte bu aşamada bu sitenin IP adresini bulmak için bir ?bilene? yani DNS`e sorarlar. DNS`den IP adresini öğrendikten sonra artık www.sistemuzmani.com`a gitmek için yolculuk başlayabilir.  Adresi bilmeden nasıl gidebilirdik ?

DNS ile ilgili makalalere göz attığımızda hep şu tanımla karşılaşırız. ?DNS, isimleri IP adreslerine çeviren dağınık bir veri tabanıdır. Nedir bu veri tabanı? Neden dağınıktır? Kim dağıtmıştır? Toplayan çıkmaz mı ?

DNS`in açılımını Domain Name Space ya da Domain Name System olarak yapılır.

Domain Name Space bir isimlendirme standardına da işaret eder. Bunun ne demek olduğunu anlayabilmek için biraz geriye gidelim. İnternetin atası olan ARPAnet döneminde birbirlerine bağlı olan bilgisayar sayısı çok fazla değildi. Bu bilgisayarlar birbirlerinin IP adreslerini bulmak için, her bilgisayarın local`inde bulunan ve bir text dosyası olan ?host? isimli  dosyayı kullanıyorlardı. Bir bilgisayar, ulaşmak istediği bilgisayarın IP adresini ?host? dosyasına bakarak öğreniyordu. Bu dosyanın içinde ARPAnet`e bağlı  bulunan tüm bilgisayarların isimleri ve bu isimlere karşılık gelen IP adresleri yeralmaktaydı.

102.15.233.10                         A          

210.18.49.20              B                     bilgisayarı   gibi

 ?Host? dosyası bir server üzerinde tutulur, ağa yeni eklenen bir bilgisayar olduğunda güncellenirdi. Böylece ARPAnet`e bağlı bilgisayarlara düzenli aralıklarla bu server`a bağlanır ve güncellenmiş olan ?host? dosyasını çekerlerdi. Zaman içinde ARPAnet`e katılan bilgisayar sayısının artması nedeniyle host dosyası gitgide büyümeye başlamış ve  bunun server üzerinden alınma sıklığı da artmıştı. Ancak bu işlem adeta işkence halini almıştı.  Ayrıca aynı ismin birden fazla kullanılması da sorunlar yaratmaya başladı. Bu duruma yeni bir çözüm getirilmeliydi.

Domain Name Space işte bu aşamada ortaya çıktı. İsimlendirme yapısına getirilen hiyerarşi sayesinde aynı ismin birden fazla kullanılmasının önüne geçilebilecekti. Ağ üzerinde bulunan bir bilgisayar sadece elma, armut gibi bir isme sahip olmazdı. elma.com, armut.org gibi isimlere sahip olacaklardı. (Hepimizin soyadı vardır).  

En üstte yer alan domaine  (.) ?root? adı verildi. Root`dan sonra gelen domain isimlerine ?top level domain?ler dendi .com, .edu, .mil, .org ... gibi.  Top level domain`lerden sonra ise ?second level domain?ler geldi  sistemuzmani.com, isaserver.org gibi.

Siz web browser`ınıza www.sistemuzmani.com yazdığınızda isim çözümleme mekanizması tetiklenmiş oluyor.

1. Internet servis sağlayıcınızın (ISS) DNS Server`ına giderek ?www.sistemuzmani.com`un IP adresi nedir?? diye bir soru yöneltiyorsunuz.

2. Soruyu yönelttiğiniz DNS Server, Root DNS Server`a giderek ?www.sistemuzmani.com`un IP adresi nedir?? diye sorar.

3. Root DNS ?Bilmiyorum. Ama bilebilecek DNS`i tanıyorum. "com? domainine sor.? Diyerek ?com? domain`ninin IP adresini yollar.

4. ISS DNS Server`ı ?com? domain`nini tutan DNS Servera giderek aynı soruyu ona yöneltir. ?www.sistemuzmani.com`un IP adresi nedir??

5. ?com? domain`nini tutan DNS Server ?sistemuzmani.com? domain`nini tutan DNS`tanıyorum git ona sor? der. ?sistemuzmani.com DNS Server`ının IP adresini verir.

6. Bu durumda ISS DNS Server`ı  ?www.sistemuzmani.com`un IP adresi nedir?? sorusunu ?sistemuzmani.com?u tutan DNS Server`a yöneltir.

7. ?sistemuzmani.com? DNS Server`ı IP adresini yollar.

8. Cevabı alan ISS DNS Server`ı www.sistemuzamani.com `un IP adresini client`a yollar.

9. Gitmek istediği yerin adresini öğrenen client bilgisayar ise direkt bu web server ile bağlantıya geçer.

Bu makaleyi okuduğunuza göre bu aşamaların hepsini geçmişsiniz demektir.J

İsimlendirme yapısına getirilen  hiyerarşi sayesinde, artık bu koca ağda yer alan tüm bilgisayarların IP adreslerinin host.txt dosyasında tutulmasına gerek kalmadı. Böylece isimlere karşılık gelen IP adreslerini tutan veri tabanı standartlaşan hiyerarşiye göre bölündü.

Root`da sadece Top Level Domain`leri tutan DNS Server`ların IP adreslerini içeren bir veri tabanı bulunuyor.  Top Level Domain`leri tutan DNS Server`larda ise  de Second Level Domain`leri tutan DNS Server`ların IP adresleri. Böylece büyük olan veri tabanı seviye seviye bölünerek dağıtılmış durumdadır. İşte dağıtık veri tabanı tanımı buradan gelmektedir.

Root`a bir sorgu geldiğinde, root sorunun tam cevabını bilmese de bilebilecek olan DNS Server`lara yönlendirme yapıyor. Yapılan sorgular yönlendirmeler sayesinde , birkaç aşamadan sonra cevabını buluyor.

Root DNS Server kendisine gelen sorguların yönlendirmesini verdiği delegasyonlar (yetkilerini devretmesi) sayesinde sağlıyor. Örneğin ?.com? domainine bir delegasyon yapısı sayesinde bu domain`e ait isim çözme görevini başka bir DNS Server`a devrediyor. Böylece ona www.deneme.com `un IP adresi nedir diye bir soru yöneltiğinde ?ben bilmiyorum ben com`u tanıyorum ona sorarsan aradığın IP adresini öğrenebilirsin? şeklinde bir cevap yolluyor.

Root`dan verilen delegasyonları  hepimiz Top Level Domain`ler olarak tanıyoruz. Top Level Domainler, internette gezdiğimiz sitelerin son ekleridir.  com, edu, gov, tr.... gibi. Bu son eklerin de anlamları vardır.

 Ya ?host? dosyasının akıbeti ne oldu? ?Host? dosyası hala bilgisayarlarımızda kullanılmaktadır.  C:WINDOWSsystem32driversetc klasörünün altındadır. Bir bilgisayar DNS Server`a sorgu göndermeden önce aradığı sitenin IP adresini ?host? dosyasında arar bulamazsa DNS Server`a sorar. Günümüzdeki ?host? dosyasının default hali aşağıdaki gibidir. 

Artık internete bağlanacak olan bilgisayarların ?host? dosyasını indirmelerine gerek kalmamıştır. Bilgisayarlar gitmek istedikleri sitelerin IP adresini öğrenebilmek için DNS`e başvurmaları yeterlidir. Bunun için internete bağlanırken Internet Servis Sağlayıcılar kullanıcılarına iletişim kurabilmeleri için bir IP adresi verirken, yanında soru sorabilecekleri DNS Server adreslerini de vermektedirler.

Local network`ümüzde  client bilgisayarların DNS Server`ın IP adresini verme işlemini iki yolla yapabiliriz.

Birinci yol ; DHCP server aracılığıyla client bilgisayarlar kendilerine IP adresi alırlarken yanında DNS Server adresini de öğrenmelerini sağlayabiliriz.

İkinci yol ise ; client bilgisayara manuel olarak DNS server adresini kendimiz girebiliriz. Bunu yapmak için client bilgisayar üzerinde aşağıdaki işlemleri yapmamız gerekir.

-         Start / Settings / Network Connections açtıktan sonra

-         Local Area Connections` çift tıklanır açılan pencerede Properties butonuna basılır.

-         Açılan kısımda Internet Protocol (TCP/IP) seçildikten sonra Properties butonuna basılır.

-         ?Use the following DNS Server addresses? kısmı seçilerek, aşağıdaki bölüme networkünüzdeki DNS Server`ın IP adresini yazarız.

Buraya kadar teorik anlamda isim çözümleme mekanizmasının, ARPAnet döneminden bugünkü internet ortamına kadar geçirdiği aşamaları ve DNS`in buradaki rolünü incelemeye çalıştık.

Bu üç aşamalı süreçte ikinci aşamada  DNS Server rollerini, kurulumu, konfigurasyonu,  üçüncü aşamada ise Active Directory ? DNS ilişkisini inceleyeceğiz. Görüşmek üzere ...