Small Business Server; Microsoft un küçük ve orta ölçekli firmalar için üretmiş olduğu, temel servis gereksinimlerini karşılayan bir ürünüdür. Bu ürün, her servis için ( Active directory, Exchange, SQL, ISA, Fax Server vb ) ayrı bir server alma veya bunların bakımını sağlayacak IT personeli çalıştırma imkânına sahip olmayan firmalar için düşündüğü ve bu servislerin hepsinin tek bir server üzerinden çalışmasına imkân sağlayan bir teknoloji ürünüdür. SBS 2003 iki farklı versiyonda satışa sunulmaktadır; SBS 2003 Standart ve SBS 2003 Premium.
Sürümlerin destekleri ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Bir önceki SBS makalemde Standart versiyondan ve kurulumundan bahsetmiştim, bu makalemde ise Premium teknolojilerinden bahsedeceğim. Eğer firmanızın ihtiyaçları standart versiyon ile beraber gelen servislerin dışında ve ek servislere ihtiyaç duyuyor iseniz ( SQL, ISA vb ) o zaman ihtiyacınız olan ürün SBS Premium Edition dur. Şu anda bu versiyonun en güncel sürümü R2 dir, yani SBS 2003 R2 Premium Edition. R2 diğer Windows server ailesi ürünlerinde olduğu gibi yukarıdaki tabloda bulunan SBS 2003 R1 Premium Edition dan farklılıklar içermektedir.
SBS Premium Edition ile birlikte Standart a göre gelen temel iki servis bulunmaktadır. Bu servisler; SQL Server ve ISA Server servisleridir. R2 de ise yine R1 e göre farklar bulunmaktadır, bu farklar ise aşağıdaki gibi sıralanabilir.
SBS 2003 R2 nin yenilikleri aşağıdaki gibidir.
· Windows SBS 2003 R2, Windows Update Services ile tümleşik gelir, bu sayede Microsoft tarafından desteklenen ürünler için otomatik update ( yama ) işlemleri ve güncelleştirmelerin yönetimini merkezi olarak sağlayabiliriz.
· Exchange Server 2003 Standard Edition için posta kutusu depolama alanın da sınır olan 16GB, Exchange SP2 sayesinde artık 75GB a çıkarılmıştır.
· Windows SBS 2003 R2 Premium Edition'a artık SQL Server 2000 yerine SQL Server 2005 Workgroup Edition kullanılmaktadır.
· Windows SBS 2003 R2 için genişletilmiş istemci erişim lisansları (CAL) . Bu yeni erişim lisansları ile aynı networkte bulunan Exchange Server 2003 ve SQL Server 2005 Workgroup Edition çalıştıran ek sunuculara erişim sağlanabilmektedir.
Bu yeni özellikleri biraz açmak gerekir ise ;
Windows Update Services
Windows Update Services, Windows SBS 2003 R2 ile beraber gelen yeni bir özelliktir . Microsoft un var olan WSUS ürününün paket içerisine dahil edilmesi ile ağınızda bulunan Windows tabanlı işletim sistemlerinin yamalarını merkezi olarak yapabilmekteyiz. SBS Server ı yönetmek için kullandığımız Yönetim konsolunda da görebileceğimiz Update Servisi sayesinde yama yönetimi son derece kolay bir şekilde gerçekleşmektedir.
Exchange Server 2003 SP2 ile aşılan posta kutusu sınırı
Exchange Server 2003 Standard Edition maksimum 16 GB'lık posta kutusu boyutuna sahip olabilmekte idi . Ancak Exchange Server 2003 Service Pack 2, ile bu sınır 16GB tan 75GB a yükseltilmiştir.
SQL Server 2005
Windows SBS 2003 R2 Premium Edition sürümü içerisinde ; eski sürümlerde bulunan SQL Server 2000 yerine SQl Server 2005 Workgroup Edition vardır . . SQL Server ın bu versiyonunu ; sahip olduğunuz bir program ın veritabanı olarak , şirket içi internet ( intranet ) uygulaması vb uygulamalarda kullanma şansına sahipsiniz.
Yeni Genişletilmiş CAL Lisans Hakları
Windows SBS 2003 R2 ile gelen yeni özelliklerden biride sahip olduğunuz ( standart olarak ürün ile gelen ve paket halinde aldığınız CAL lar. ) SBS 2003 R2 istemci erişim lisansının ( CAL ) daha geniş erişim haklarına sahip olmasıdır. Eski CAL lisanslarında istemci makineler yalnızca SBS Server a veya aynı ortamdaki Windows Sunuculara erişim için kullanılmakta idi . Yani ortamınızda bir SBS ve bir Windows 2003 server var ise SBS R1 CAL ile her iki server?ada erişim sağlayabiliyordunuz , ancak SBS ağındaki diğer Server üzerinde çalışan Exchange veya SQL servisleri için ekstra CAL almanız gerekli idi . Bu yeni genişletilmiş CAL Lisans hakları sayesinde aynı ortamdaki diğer server lar üzerinde yüklü olan SQL ve Exchange servislerine de SBS 2003 R2 CAL Lisansı ile erişmeniz mümkün.
Servis olarak yenilikleri ise aşağıdaki tablodan incelenebilir
SBS 2003 R2 ile beraber gelen yeni özelikler şekilde belirtilmektedir.
SBS 2003 R2 kurulumu SBS 2003 Standart ile benzerlik gösterir. Daha önceki makalemde kurulum hakkında detay vermiştim. SBS 2003 Premium ile beraber gelen artı iki adet cd içerisinde Premium Teknolojilerini içeren ürünler yer almaktadır. Bunlar; ISA Server 2004 Standart Edition ve SQL Server 2005 Workgroup Edition dur. Bu servislerin kurulum ve yönetilmesi konularına ayrı bir makale ile değineceğim.
SBS 2003 R2 için gerekli donanımlar ise SBS 2003 R1 den çok farklı değildir;
Ancak Premium Edition da asıl önemli olan kullanacağınız servislerdir. Yani SBS ürününde donanım ihtiyacı belirlemek çok kolay değildir. Özellikle Premium sürümünde , tüm servislerin aktif olarak kullanılması halinde ; Active Directory , DNS , DHCP , WINS , Exchange , SQL , ISA , Fax Servisi , Share Point gibi pek çok servis bir tek makine üzerinde çalışmak zorunda kalmaktadır . Bu nedenle , üzerinde Temel Servislerden olan Active Directory , DNS,DHCP,WINS içeren bir SBS ile üzerinde SQL ve Exchange gibi ciddi sistem kaynağı tüketen bir SBS için donanım kaynağı farklı olacaktır . Eğer SBS Premium un sahip olduğu tüm servisleri kullanmak istiyorsanız size önereceğim Server modelleri ; HP ML350 G4 ve üzeri , IBM x226 ve üzeri modeller olabilir . Exchange , SQL gibi disk kullanımı yüksek servisler için RAID-5 yapısı ( imkan varsa bu iki servisi ayrı fiziksel disklerde çalıştırmak çok daha performanslı olacaktır ) kurmak , Ram miktarını minimum 2GB yapmak yararlı olacaktır.
SBS 2003 R2 yüklemesi için donanımsal gereksinimlerin yanında yazılımsal gereksinimlerde bulunmaktadır . Eğer temiz bir yükleme yapacak iseniz bu yazılımsal yükleme şartları geçerli değildir . Ancak var olan bir SBS yapınızı R2 ye yükseltmek istiyorsanız eski SBS versiyonunun minimum SBS 2003 R1 SP1 olmak zorundadır . Bu versiyonun üstüne upgrade yapılabilmektedir. Ancak elinizde daha eski bir SBS Sürümü var ise öncelikle bunu SBS 2003 SP1 yaparak R2 ye geçiş yapabilirsiniz.
Ayrıca R2 ile beraber gelen hizmet paketleri de kaldırılamaz. Yani Exchange üzerindeki SP2 yi ve Share Point üzerindeki SP2 yi kaldırma imkanına sahip değiliz. Ayrıca Yine R2 ile gelen WSUS bileşeni için gerekli olan kurulum gereksinimleri SBS kurulumunda dikkate alınmalıdır . ( 6 GB içerik için + 2 GB veri tabanı için olmak üzere min . 8 GB boş alan gerekmektedir . )
SBS yine eski versiyonlarında olduğu gibi bir domain yapısında ?root? olmak zorundadır . bende dahil pek çok kişiden bunu aksi durumunun olduğunu gördüm , ama unutulmaması gereken bir noktada Microsoft un bu ve benzeri durumlara destek vermediğidir . Technet tede görebilieceğimiz sınırlamaları şu şekilde özetleyebiliriz.
· SBS Server Domain kurulmadan çalıştırılırsa belirli bir süre içerisinde otomatik olarak restart olur
· SBS Server bir domain ortamında mutlaka root DC olmalıdır .
· SBS Server a ADC yapılabilir
· SBS Server ADC olarak bir domain yapısına katılamaz.
· SBS için kullanıcı sınırı 75 adettir.
Şirket yapınız eğer pek çok servise ihtiyaç duyan , ancak bu servislerin hepsinin ayrıca lisanslarını ve yine bu servisler için ayrı donanım maliyetini karşılayamıyorsa SBS ürünü sizin için iyi bir çözüm olacaktır. Ancak unutulmaması gereken bir nokta ise firmanızın büyüme sürecini iyi analiz etmenizdir . Çünkü alacağınız SBS lisansı en fazla 75 istemci kabul etmektedir. Bu nedenle daha fazla istemciye sahip olmanız halinde bu ürünü artık kullanamayacaksınız .
Server 2008 ve Vista ile birlikte bu özellik önemli ölçüde geliştirilmiştir.Konfigürasyon adımları ise önceki sürümlerle benzerlik göstermektedir.İlk önce tabiki sunucu üzerinde bir klasör oluşturup bunu paylaşıma açmamız gerekmektedir.Windows Longhorn üzerinde paylaşım ayarları eski sürümlerden biraz farklı.Bir dosyayı paylaşıma açmak için üzerine sağ tıklayarak özellikler penceresine geliriz.
Bu pencerede sharing tabına gelerek paylaşım ayarlarımızı gerçekleştirebiliriz.
Resim 1
Basit anlamda paylaşım yapmak istediğimiz için Share butonuna basarız.
Resim 2
Açılan ekranda paylaşım için gerekli ayarlarımızı yaptıktan sonra alt taraftaki ?Share? tuşuna basmamız yeterlidir.
Resim 3
2008 ile birlikte gelen yeni bir özellikle açılan bu pencerede ilgili paylaşımları ilgili kişilere mail ile bildirebiliriz.Örneğin ?finans raporları? isimli dosyayı paylaşıma açıp Ahmet isimli kullanıcıya paylaşım izni verirsek bu izni Ahmet kullanıcısına mail atarak haber verebiliriz.Bunun için -email these links- butonuna basarız.
Aynı zamanda ?copy? linkine basarak hali hazırdaki paylaşımın ismini ve dizinini kopyalayabiliriz.Böylece bu dizini istediğimiz programa yapıştırabiliriz.
Artık paylaştırılmış dosyamızı oluşturduğumuza göre caching işlemi için gerekli konfigürasyonu yapabiliriz.İlk yapmamız gereken paylaşımdaki dosya için offline file caching özelliğini aktif etmek.Bunun için biraz önceki ekranda ?Advanced Sharing? butonuna basarız.Karşımıza aşağıdaki ekran gelir.
Resim 4
Bu ekrandaki yenilikler hemen gözümüze çarpmış olmalıdır.Yukarıdaki checkbox?da gördüğümüz ?Deleted items go to the Recycle Bin? ile artık paylaşımdaki dosya silindiğinde otomatikman geri dönüşüm kutusuna gönderilir.Bu gerçekten hayat kurtarıcı bir yenilik.Çünkü önceki versiyonlarda network üzerinde paylaşılan bir dosya silindiğinde bu dosyayı geri kurtarmak mümkün olmuyordu.Artık geri dönüşüm kutusundan geri çağırabiliriz.
Aynı zamanda ?Limit the number of simultaneous users to? ile bu paylaşıma erişim sağlayabilecek kullanıcı sayısını belirleyebiliriz.
Tekrardan caching konusuna dönersek,alt tarafta bulunan ?Caching? butonuna basarak Offline Settings penceresini açarız.
Resim 5
Bu ekranda Caching işlemi için gerekli ayarlamarı yapabiliriz.Karar vermemiz gereken nokta caching işlemi için tüm dosyaların mı kullanılması yoksa kişiye özel sadece o anki erişim isteğine göre spesifik dosyaların mı kullanılması?
Gerekli düzenlemeyi yaptıktan sonra OK diyerek pencereyi kapatıp sunucu tabanlı caching ayarlarımızı bitirebiliriz.
Fakat bu Offline File Caching özelliğinin çalışabilmesi için yeterli değildir.Şimdi istemci bilgisayar üzerinde gerekli konfigürasyonu yapmalıyız.
Bunun için dosya paylaşımını açıp boş bir alanda sağ tıklayarak özellikler penceresini açarız.Bu alanda ?Offline Files? tabına geçeriz.Caching işlemini aktif etmek için ?Always Available Offline? kutucuğunu işaretlememiz yeterlidir.
Resim 6
Bu işlemlerden sonra organizasyonumuzda Offline caching ile çalışmaya başlayabiliriz.
Bir kullanıcı Word üzerinde bir dosyayla çalışması sırasında networkle bağlantısının kesildiğini varsayalım.Bu andan itibaren kullanıcı paylaşımdaki dosyayı cache?inden çalıştırmaya devam edecek ve network bağlantısı geldiğinde networkdeki asıl dosya ile senkronizasyonu gerçekleştirecektir.
Burada Longhorn?un bize sunduğu diğer güzel bir yenilikte ,network bağlantısı geri geldiğinde dosya açık olmasına rağmen senkronizasyon işleminin gerçekleşebilmesi.Önceki versiyonlar Windows Server 2003 ve Windows XP?de dosyanın senkronizasyona girebilmesi için kapatılması gerektiğini söyleyen bir uyarıyla karşılaşıyorduk.
Aynı zamanda XP?den farklı olarak kullanıcı senkronize işlemi sırasında beklemek zorunda değildir.Çünkü Longhorn bu işlemi arka planda sessiz sedasız gerçekleştirebilir.
Resim 7:Windows XP ve Windows 2003 işletim sistemlerinde açık olan bir dosyayı senkronize etmeye çalıştığımızda karşımıza çıkan uyarı mesajı.
Sonuç
Offline File Caching teknolojisini şirket dahilinde kullanarak mobil kullanıcılarımız ofis dışarısındayken paylaşımdaki dosyalar üzerinde çalışabilmesini sağlayabiliriz.Aynı zamanda paylaşımların bulunduğu herhangi bir sunucu üzerinde sorun oluştuğu ve iletişim sağlanamadığı durumlarda da şirket dahilindeki kullanıcılar dosyalar üzerinde çalışmaya devam edebilir.İletişim sağlandığında dosya açık olmasına rağmen senkronize edebilme özelliği sayesinde çalışanları etkilemeden çalışmalar devam edebilir.Windows Server 2008 'de daha da geliştirilmiş özellikleriyle biz sistem yöneticileri arasında kullanımının yaygınlaşmasını bekleyebiliriz.
Kaynak: http://www.windowsnetworking.com/articles_tutorials/Offline-file-caching-Longhorn-Server.html
| 
